1-اشكال مختلف آلودگي ناشي از توليد كريستال

 
مسايل محيط زيست در توليد شيشه هاي كريستال سربي تحت تاثير سمي بودن تركيبات سرب و همچنين اسيدهاي مورد استفاده در قسمت پوليش شيشه قرار دارد.

در فرآيند توليد شيشه هاي كريستال آلودگي محيط به چند شكل صورت مي گيرد:

الف-پراكنده شدن ذرات نرم اكسيدهاي سرب هنگام باردهي به كوره

ب-بخارات تركيبات سرب ناشي از تبخير اين مواد از سطح مذاب در جريان فرآيند ذوب و تصفيه شيشه

ج-جدا شدن ذرات ريز شيشه (حاوي اكسيد سرب) هنگام تراش دادن سطح اشيا كه به پساب كارگاه مربوطه وارد ميشود.

د-انتشار و پخش تركيبات فلوريدي در قسمت پوليش اسيدي شيشه هاي كريستال.

 

ورود سرب به بدن انسان از طريق تنفس ذرات آن در فضا صورت مي گيرد و اين ماده به ندرت از طريق پوست جذب مي شود. ايجاد مسمويت توسط سرب در بدن بيشتر بصورت تدريجي صورت ميگيرد و تاكنون در صنعت مواردي از مسموميتهاي حاد آ» مشاهده نشده است.

در نتيجه ميزان سمي بودن تركيبات سرب به درجه حلاليت آنها در آب بستگي دارد. در اين رابطه نيترات سرب سمي ترين نمك سرب و سيليكات سرب داراي كمترين سميت است. اكسيدهاي سرب كه در توليد شيشه هاي كريستال سربي كاربرد دارند در وضعيت بينانيني قرار دارند.

 

2-روشهاي موثر در حذف يا كاهش آلودگيها

 

در عمل بمنظور حذف يا كاهش آلودگيها ناشي از تركيبات سرب اقدامات ذيل را ميتوان به مرحله اجرا گذاشت:

 

1-به منظور شارژ مواد به كوره از سيستم هاي بسته انتقال بار استفاده شود. شارژ سيليكات هاي سرب بجاي اكسيد آن ميزان تبخير اين ماده را تا 80 درصد كاهش ميدهد.

2-همچنين در زمينه جلوگيري از انتشار ذرات اكسيد سرب از طريق دودكش كوره به فضاي اطراف معمولا" فيلترهاي مخصوصي در دهانه خروجي گازها نصب مي گردد. اين فيلترها قادر است بخش اعظم تركيبات سرب را جذب نمايد.

3-به منظور جداسازي ذرات و نرمه هاي شيشه كريستال حاوي اكسيد سرب در پساب قسمت تراش و كننده كاري كريستال. معمولا" در مسير عبور پساب در كانالهاي زيرزميني موانعي ايجاد مي شود. مقدار سرب موجود در پساب اين قسمت كه عمدتا" در داخل ذرات شيشه قرار دارد حدود 0.8 ميلي گرم در ليتر است.

پساب ناحيه تراش كريستال پس از حذف ذرات شيشه و عبور از فيلترهاي شني ساده مجددا" جهت همين عمليات قابل استفاده خواهد بود.

4-عمده ترين عامل آلوده كننده محيط زيست را بايستي در واحد پوليش اسيدي شيشه هاي كريستال جستجو نمود.

 

 

3-استانداردهاي محيط زيست در توليد كريستال

 

مقررات محيط زيست در بسياري از كشورها ايجاب مي كند كه ميزان پخش فلوريدها در هر متر مكعب از هواي خروجي واحدهاي صنعتي نبايستي بيشتر از 5 ميلي گرم باشد. در حاليكه هواي منتشر شده از يك واحد پرداخت اسيدي حاوي 500 تا 1000 ميلي گرم فلوريد در هر متر مكعب از هوا است.

بديهي است اين حجم از تركيبات فلوريد و همچنين بخارات اسيد فلوئوريدريك بايستي به شكل مطلوب خنثي سازي شود.

در زمينه كاهش آلودگي پساب قسمت اسيدكاري نيز حداكثر مقادير مجاز تركيبات شيميايي جاري به رودخانه و ساير منابع آبهاي سطحي بايستي در محدوده مقادير زير باشد:

حداكثر ميزان سولفات =3000 ميلي گرم در ليتر

فلوريدها=30 ميلي گرم در ليتر

خنثي سازي پساب واحد پرداخت اسيدي با كمك آب آهك صورت ميگيرد و در طي آن واكنش هاي اساسي زير اتفاق مي افتد:

 

2HF+ Ca(OH)2    -------- CaF2+2H2O            

    

H2So4 + Ca(OH)2  --------      CaSo4+2H2O   

 

H2SiF6 +3Ca(OH)2  --------------  3CaF2 +SiO2 +4H2O

 

در واحدهاي بزرگ تر توليد شيشه هاي كريستال خنثي سازي پساب بايستي به صورت پيوسته انجام شود.

گچ حاصل از واكنش آب آهك با اسيد سولفوريك موجود در پساب داراي خلوص بالايي است و مي تواند پس از جداسازي در كارهاي ساختماني و يا توليد سيمان مورد استفاده قرار گيرد.

برچسب‌ها: كريستال سربي