مقدمه (شیشه همراه همیشگی ما):
آيا هرگز به اين موضوع
انديشيده ايد كه بدون استفاده از شيشه زندگي روزمره شما عملا مختل مي شود؟
شيشه پنجره منزلتان به عنوان عايق حرارتي از نفوذ گرما و سرما تا حدي و
باد به داخل منزل جلوگيري مي كند و اين در حالي است كه نور را از خود
عبور مي دهد و حتي امروز شاهد ساخت شيشه هايي هستيم كه گرماي نور خورشيد را گرفته
و تنها به قسمت مريي آن اجازه عبور مي دهد.
كمي به اطرافتان دقت كنيد,
احتمالا شيشه را در همه جا خواهيد يافت. در تلويزيون, لنز شيشه اي عينك و يا
دوربين هاي شما, اتومبيل, پنجره ها, لامپ و حتي بسياري از وسايل ديگر كه به نحوي
با شيشه در ارتباطند.
شيشه برخلاف ساير جامدات فاقد
نظم بلند يكنواخت در داخل ساختار خود است. وجود ساختار منظم در جامدات به اصطلاح
كريستال يا بلور ناميده مي شود و اين در حالي است كه اين نظم كوتاهي كه در شيشه
وجود دارد بهنام آمورف شناخته مي شود. از اين رو در حقيقت شيشه جامدي مجازي است.
اين خصوصيت غير عادي در ساختار شيشه تعيين كننده ويژگي ها و خواص اين ماده پر مصرف
است. علت شفافيت شيشه در مقابل همين فقدان نظم تكرار شونده در شيشه مي باشد. شعاع نوري در حين گذراز شيشه
تنها هشت تا ده درصد از قدرت خود را از دست مي دهد. اسحاق نيوتن اولين كسي بود كه
تشخيص داد يك منشور شيشه اي, نور سفيد را به نورهاي
تشكيل دهنده نور سفيد تفكيك مي كند.
اگرچه معمولا مردم شيشه را شكننده مي
دانند قدرت آن در بعضي موارد قابل توجه است, به عنوان مثال يك رشته شيشه تازه شكل
گرفته نيرويي معادل 70000 كيلوگرم بر سانتيمتر مكعب را تحمل مي كند ولي با اين
وجود وزني كه شيشه معمولي تحمل مي كند يك صدم وزني است كه در تئوري براي آن قائل
شده اند و اين به دليل نقائص موجود در شيشه به صورت حباب هوا و ... است.
تاریخچه شیشه
انسان حتی پیش از اینکه خود شیشه بسازد،
شیشههای طبیعی نظیر فولگوریت و کوارتز را
کشف نموده و از آنها در موارد گوناگون استفاده کرده است. کسی از نخستین شیشهگر چیزی
نمیداند. تاریخ ساختن نخستین شیشه نیز معلوم نیست.
در تاریخ میخوانیم که به
احتمال ، دههزار سال پیش از میلاد
مسیح در کشور مصر یا سوریه ، یک نوع شیشه ابتدایی
ساخته شده است. ولی مدارکی دال بر صحت
این موضوع در دست نیست، ولی یقین داریم که در 300 سال پیش
از میلاد ، در مصر کارگاههای
کوچک شیشهگری وجود داشته است و شیشه را از ماسه
و سود میساختند. میتوان گفت در آن تاریخ ، وسایل شیشهای جزو اشیاء تجملی مورد
استفاده درباریان و توانگران قرار گرفته است.
اکنون در موزه بریتانیا ، قدیمیترین
ظرف شیشهای را میتوان دید که 70 سال پیش از میلاد در رم ساخته و پرداخته
شده است. بعدها در سدههای 11 و 12 میلادی ، مسلمانان در تکمیل هنر شیشهگری
کوشیدهاند.
در سده سیزدهم میلادی ، اروپائیان ، شیشه رنگی را ساختند
و از آن ، جهت تزئین کلیساها استفاده کردند. اما در آن زمان ، یک وسیله شیشهای
، حاصل مدتها تلاش و کوشش یک هنرمند بود و این کار دستی قیمت سرسامآوری داشت.
تنها از اوایل سده نوزدهم است که ماشین شیشهسازی به روش فشردن ماده مذاب آن اختراع
شد و وسایل گوناگون و ارزانقیمت شیشهای متداول گردید.
