دکتر الهه معروضیMD

 

شیشه و بلور تخیّل را به بازی واداشته گویی ضمیر انسان را از جنس خود می سازد تا نور اشراق را عبور داده و تبلور الهامات گوناگون را در طیفی رنگین به عرصۀ ظهور بکشاند.

ایرانیان 3000 سال است که با شیشه آشنایی داشته، آن را با دم و دستهای خود می سازند و در جای جای زندگیشان بکار می گیرند و بخشی از آداب و رسوم، باورها و فرهنگشان با آن عجین می باشد.

شیشه دو گونه ساخته می شد: یکی از گداز درّ کوهی (کریستال سنگ) و قلیا، دیگر از گداز ریگ صربیّه (سیلیس) و قلیا.

درّ کوهی یا کریستال سنگ همان کوارتز سفید است که معادن آن در ایران نیز می باشد و شاخه های آن در معدن مانند گیاه رشد می کند و به سرعت می گسترد. چنانکه بیرونی در صیدنه آورده است : در قریۀ قهروت کاشان گیاهی است که بر زمین می گسترد و سپس متحجّر و شفّاف و مانند آبگینه سفید می شود، امّا شکل آن مانند گیاهان است.

مصریان باستان حدود 3600 سال پیش این نوع شیشه را به دست می آوردند. آنان در این صنعت پیشرفتهای زیادی کرده و شیشه گران بی نظیری بودند. امّا شیشۀ آنان نور را از خود عبور می داد و بدلیل وجود ناخالصیها رنگی بود.

مهد شیشۀ شفّاف بین النّهرین است. در روزگاران باستان بین النّهرین در توسعۀ لعاب سفالسازی سرآمد دیگر کشورها بوده است. با در نظر گرفتن این که ترکیبات لعاب و شیشه یکی است عجیب نیست که صنعت شیشه سازی در بابل، سومر و آشور پیشرفت کرده است. باستانشناسان ثابت کرده اند که شیشۀ واقعی که از سیلیس بدست می آید در هزارۀ سوّم پیش از مسیح در سومر وجود داشته و پس از هزار سال به مصر وارد شده است. وجود لوحه هایی دربارۀ صنعت شیشه سازی از سال 625 پیش از میلاد دلیل محکمی بر وجود و غنای این صنعت در همسایگی ایران می باشد.

بلینوس فینیقیان را مخترع آبگینه دانسته است. کهنترین شیشۀ شفّافی که تاکنون به دست آمده ظرفی است زرد رنگ که صورت شیر و نام و القاب پادشاه آشور «سرحون» عمیقاً بر آن  حفر شده است. این ظرف متعلّق به 719 ق. م. و اکنون در موزۀ انگلستان محفوظ است. برخی بر آن شده اند که آبگینه را عبریان قدیم به کار می برده اند. به دلیل این که در سفر ایّوب از تورات (ترجمۀ عربی) سخن دربارۀ حکمت چنین آمده: « لا یعادلها الذّهب و لا الزّجاج» (سفر ایّوب 17،28). امّا این استدلال خالی از اشکال نیست، زیرا نخستین کسی که تورات را از عبری به عربی بکار برده یعنی «کشیش ایرونیموس» لفظ زجاج را به کار برده و معلوم نیست که مترجم مزبور لفظ زجاج را بجای چه کلمه ای گذارده و کلمۀ اصلی به چه معنی بوده. شاید کلمۀ اصلی تنها بر یک گوهر درخشان دلالت داشته نه خصوص آبگینه. مؤیّد این سخن آنست که دیگر مترجمان تورات به جای زجاج الماس، سنگ یمنی یا بلور و مانند آن به کار برده اند.

قدیمی ترین شواهد شیشه در ایران: بیرونی در الجماهر آورده است پارسیان آغاز ساختن شیشه را در ایّّام فریدون می دانند.

قدیمی ترین شیشه در ایران متعلّق به هزارۀ دوم پیش از میلاد است. نمونه هایی از هزارۀ دوم تا مقارن میلاد مسیح شامل عطردانها، النگوها، تندیسها و کاسه ها و تنگهای متعدّد بدست آمده است.

ظرف شیشه ای به رنگ زرد صدفی با زینتی شبیه به خطوط شکستۀ موج دار (مکشوف در یکی از گورستانهای لرستان)، یک گردنبند شیشه ای متعلّق به 2250 سال پیش از میلاد  که دارای دانه های آبی رنگ است (متعلّق به ناحیۀ شمال غربی ایران)، قطعات شیشه ای مایل به سبزی که درکاوشهای باستانشناسی در لرستان، شوش و حسنلو بدست آمده است و همچنین دیگر قطعه ها که نمونه های اندکی از آنها در موزۀ آبگینه و سفالینۀ ایران هم موجود است، نشانگر قدمت این صنعت اصیل و این هنر ارزنده در ایران است.

از تمدّن مارلیک مهره های شیشه ای که عمر آنها به 3400 سال پیش میرسد پیدا شده است. همچنین ظروف شیشه ای مایل به شیری در کاوشهای لرستان بدست آمده است.

از خوزستان یعنی ناحیۀ ایلام مدارکی از شیشه سازی در دست است که نشان می دهد این صنعت در سدۀ سیزدهم پیش از مسیح در آنجا وجود داشته است. گریشمن بطریهای زیادی را از حفّاری معبد چغازنبیل بدست آورده است و همچنین تعداد زیادی لوله های شیشه ای که قطر خارجی آنها 25/1 سانتیمتر و قطر داخلی آنها 6/0 سانتیمتر و درازی آنها 75 سانتیمتر بوده مکشوف شده. این شیشه ها از حلقه های شیشه ای مات  و سفید ساخته شده و به نظر می رسد که در شبکه های پنجره از آنها استفاده می شده است.

شیشه در زمان هخامنشیان: اززمان هخامنشیان شواهد کمی دالّ بر استفادۀ کلّی از شیشه در دست است. در میان گنجینه های تخت جمشید فقط چند ظرف شیشه ای هست که با شیوۀ دمش در قالب تهیّه  و بعضی از آنها دارای آرایه های شفّافی است که با چرخ رنگ شده است. امّا یکی از سفرای بارگاه هخامنشی می نویسد که ایرانیان شراب را در پیاله های شیشه ای می نوشیده اند. کاوشهای باستانشناسی مارلیک حسنلو (شوش) رواج شیشه گری در عهد هخامنشی را به اثبات می رساند. البتّه آثار شیشه ای کهن نشان می دهد که تا سدۀ دوم پیش از میلاد از شیشه بیشتر بحالت توده ای استفاده می کردند نه بعنوان ظرف. در آن دوره مهره های شیشه ای ایران در سراسر جهان قدیم معروف بوده که ظاهراً به رنگ سیاه و سفید بوده است.

شیشه در زمان پارتها و ساسانیان: با کشف اشیاء شیشه ای زمان پارتها و ساسانیان می توان گفت صنعت شیشه سازی در ایران رواج کامل داشته و از دو روش ساخت «دمیدن در قالب» و «دمیدن آزاد» استفاده می شده است. ظرفهای معمولی با دمیدن درست می شده و روشن و بی نقش و نگار بوده است. شیشه های با ارزشتر را نخست دمیده و به شکل قالب ساده در آورده سپس با نیهای بلند و راست قالب می گرفته اند و اغلب در حالی که شیشۀ مذاب و نرم روی نی بود، شیشه ساز آن را به سرعت چرخانده و بدین ترتیب خطوط مارپیچ روی آن درست می کرد. هنرمندان ساسانی در تراش دادن شیشه مهارت مخصوصی داشته اند. شیشۀ ساسانی در چین ارج بسیار داشته و به ویژه شیشۀ لاجوردی را گرانبها می شمردند. جامهای پایه دار با نقش حلقه های برجسته از دورۀ اشکانیان و ساسانیان بجای مانده است. به نظر می رسد که شیشه سازان مانند دیگر پیشه وران سبک شیشه سازی خود را تا دورۀ اولیۀ اسلام حفظ کردند.

شیشه در صدر اسلام: با ظهور اسلام اکثر شیشه و بلور سازان ایرانی به دمشق و حلب کوچ کردند. هر چند که از شیشه گری دورۀ اسلامی آگاهی چندانی در دست نیست، ولی شواهد و نیز نمونه هایی که از نقاط مختلف مانند شوش، ری، ساوه و نیشابور به دست آمده نشان می دهد در دورۀ مذکور ظروف گوناگون شیشه ای مانند بطری، قوری، عطردان، گلدان و فنجان ساخته می شده است. این ظروف تحت تأثیر طرحهای قبل از اسلام می باشد. تزئینات در اوایل دورۀ اسلامی به شیوۀ آشوری و عبارت از تزئین اشیاء با نخ ، حلقه و گلوله های شیشه ای رنگارنگ است. رفته رفته علاوه بر تغییر کلّی فرم شیشه ، نقّاشی و خطّاطی بر روی شیشه با رنگهای کوره ای و لعاب رنگی متداول شد.  و نوعی شیشه که اصطلاحاً مینائی نامیده می شود به منصۀ ظهور رسید.

شیشه در زمان سلجوقیان: قرنهای پنجم تا هفتم قمری را بایستی اوج صنعت شیشه گری در ایران بحساب آورد. زیرا در دوران مذکور صنعتگران به شیشه های جدیدی روی آوردند و استفاده از قالبهای گوناگون با نقوش برجسته و فرو رفته را رواج داده حکّ و تراش روی شیشه را نیز به خدمت گرفتند. در همین دوران است که نقّاشیهای گوناگون از قبیل گلهای تزئینی، شکل جانوران و استفاده از اشعار و آیات قرآن با رنگهای متنوّع به عنوان عامل مکمّل وارد شیشه گری دستی ایران می شود.

در دورۀ سلجوقی و تا زمان هجوم مغول افزارها و ظروف بسیار زیبای شیشه ای از کوره های شیشه گری گرگان و شهرهای مختلف ایران بیرون می آمد که به نازکی کاغذ و گاه مینایی و گاه کنده کاری و تراش شده است. فراورده های شیشه ای دوران سلجوقی بیشتر شامل ظروف کوچک و بزرگ، عطردانهای بسیار ظریف، جامها و گلدانهایی با فرمها و اندازه های متنوّع و اشیاء تزئینی کوچک به شکل حیوانات و ... است.

شیشه در دورۀ مغول: پس از استیلای مغول ، پیشه و صنعت شیشه در ایران رو به افول گذاشت و در عوض سفالگری و کاشیکاری رونق یافت.

شیشه در دورۀ تیموری: در دورۀ تیمور رواج شیشه گری قابل توجّه است. شیشه گرانی از مصر و سوریه به ایران آمدند و مشابه شیشه های ایرانی به مصر و سوریه رفت. در این دوره دو شهر سمرقند و شیراز از مراکز عمدۀ شیشه سازی در ایران بودند. از این زمان تا دوران شاه عبّاس این هنر روی به انحطاط نهاد.

شیشه در عصر صفوی: بین سالهای 1664 و 1681 میلادی که شاردن به ایران مسافرت کرده ، چندان تحت تأثیر مهارت شیشه سازان و استادان ایرانی قرار نگرفته است. وی پس از تعریف و تحسین از سایر هنرها و پیشه ها در مورد شیشه چنین می نویسد: «شیشه صنعتی است که ایرانیان از آن اطّلاعی ندارند. در سراسر ایران کارگاههای شیشه سازی هست ولی بیشتر شیشه ها پر از لکّه و رنگشان خاکستری است. شیشه سازی شیراز از همه زیباتر است و شیشه سازی اصفهان از همه بدتر، زیرا خورده شیشه ها را دوباره آب می کنند، در صورتیکه شیشه گر شیرازی شیشۀ نو می سازد.»

البتّه با روی کار آمدن سلسلۀ صفوی توجّه خاصّی به این رشته شد و کارگاههای شیشه گری متعدّدی در اصفهان و شیراز ساخته شده و هنرمندان تحت تعلیم تعدادی از بلورسازان ونیزی قرار گرفتند. شاه عبّاس بزرگ کوشش کرد که صنعت شیشه سازی را به وسیلۀ هنرمندان ونیزی بار دیگر احیاء کند، ولی شیشه گران در سده های بعد فقط شیشۀ معمولی مورد نیاز خود را تهیّه می کردند. نمونه های متعدّدی از ظروف شیشه ای دورۀ صفوی که در اصفهان، شیراز، گرگان و جاهای دیگر ساخته شده است در موزه ها و دیگر مراکز هنری در ایران و سایر ممالک جهان موجود است.

در زمان شاه عبّاس با ساختن چراغهای مساجد و بطریها این هنر دوباره زنده شد. شاه عبّاس شیشه گران ونیزی را برای احیاءاین صنعت به ایران آورد. در نتیجه شیشه گری در دورۀ صفوی رونق دوباره یافت و کارگاه های مختلف شیشه سازی در شهرهای مختلف ایران از جمله اصفهان، شیراز و کاشان دایر شد. در این کارگاه ها گاه شیشه را با دمیدن به درون قالب می ساختند و گاه شیشه را می تراشیدند تا به شکل جواهر درآید و یا نقوشی روی آن می کندند، و گاهی نیز شیشه را  با نقوش درخشان مینائی و طلایی می کردند. در این دوره کارگاه های شیشه سازی در شهرهای مختلف ایران از جمله اصفهان، شیراز و کاشان دایر شد.

شیشه در سلسله های پس از صفوی: در فاصلۀ بین سلطنت سلسلۀ صفویه و قاجاریه هنر و صنعت شیشه گری در ایران از لحاظ سیر تکاملی پیشرفتی نداشته است و تا اواخر سلسلۀ قاجاریه و بعد از آن به تدریج ضعیفتر شده است. با ورود شیشه به قیمت ارزانتر و مرغوبتر به بازار ایران، کم کم این صنعت رو به انحطاط نهاد.

شیشه در زمان حاضر: در حال حاضر مهمترین مرکز ساخت شیشۀ دست ساز تهران است و حدود 35 کارگاه تنها برای تولید شیشۀ دست ساز و حدود 30 کارگاه شیشۀ قالبی ساز و دست ساز و در مجموع حدود 65 کارگاه شیشه گری در شهر تهران به کار تولید انواع و اقسام محصولات شیشه ای می پردازند.

 

پیشینۀ شیشه در ادبیات منظوم: از دورۀ سلجوقی که صنعت شیشه گری مورد توجه قرار گرفت شاعران نیز واژه های مربوط به این صنعت را بکار گرفتند و بدین وسیله معانی نغزی را تراشیدند. پیش از آن با این که این صنعت شناخته شده بود امّا چندان ملکۀ ذهن شاعران نبود ، چنانکه در دیوان رودکی پدر شعر فارسی هیچیک از اصطلاحات مربوط به شیشه گری به چشم نمی خورد و فردوسی نیز تنها دریک بیت از خود واژۀ شیشه استفاده کرده است:

چنین تا سپیده ز یاقوت زرد                                     بزد شیشه بر شیشۀ لاژورد

شعرای عهد سلجوقی از قبیل خیّام، ناصر خسرو، حسن غزنوی، سنایی غزنوی، نظامی گنجوی، قطران تبریزی، سوزنی سمرقندی و انوری ابیوردی این واژه ها را با تخیّل شاعرانه آمیخته و در حوزۀ شعر وارد کرده اند و متداولترین استفاده از این واژه ها و بویژه توجّه به کارگاه شیشه گری را در شعر مولوی می بینیم.

در قرن هشتم که تیمور قدرت گرفت مراکز شیشه گری پررونقی در شیراز و سمرقند احداث شد. برای همین انعکاس خوش شیشه و مترادفاتش در شعر حافظ نیز نظرگیر است.

 

واژه ها و اصطلاحات مربوط به شیشه گری در اشعار حافظ:

خود واژۀ شیشه در 6 بیت از اشعار حافظ بکار رفته است. دراین بیت به هر دو مفهوم جام شراب و قارورۀ بیمار آمده است:

آنکه مدام شیشه ام از پی عیش داده است          شیشه ام از چه می برد پیش طبیب این زمان

حکیم سنایی قرابه را که نوعی ظرف شیشه ای است در بیتی تسخر زننده در این معنی بکار برده است:

تیز سیصد قرابه در ریشش                 با چنین عشق و با چنین پیمان

لطافت بیت حافظ بیشتر به این خاطر است که شیشه را مانند خود یار همدم احوال خوشی و ناخوشی می داند. هم آلت حبیب است و هم ابزار طبیب.

در این بیت اصطلاح شیشه بازی بکار رفته است:

شیشه بازی سرشکم نگری از چپ و راست                گر بر این منظر بینش نفسی بنشینی

منظور از شیشه بازی در این بیت فنّی است از رقّاصی که رقّاصان شیشۀ پر از آب و گلاب بر سر گذارند و رقص بنیاد کنند و با وصف حرکات رقص شیشه از سر نمی افتد و اگر بیجا شود به حرکات اصول بر گردن و بازو بگیرند و نگاه دارند.

مولوی اصطلاح قرابه باز را در مورد کسی که این فن را می داند در دو بیت بکار برده است:

قرّابه باز دانا هشدار آبگینه                                      تا در میان نیفتد سودای کبر و کینه

عشق قرابه باز و من در کف او چو شیشه ای        شیشه شکست زیر پا، پای کسی خلید؟ نی

حافظ یار را به تماشای شیشه بازی استادانۀ خود در نگهداری قطرات اشکش با کمک گونه ها دعوت می نماید.

البتّه شیشه بازی به معنی قسمی سینمای قدیمی نیز هست که بازی نور بوده و اصل سینمای امروزین است و نیز در اصطلاح به معنی حقّه بازی است. چنان که در این سه بیت نظامی:

فغان زین چرخ کز نیرنگسازی                                       گهی شیشه کند گه شیشه بازی

بر آن شیشه دلان از ترکتازی                                        فلک را پیشه گشته شیشه بازی

برون آمد ز پرده سحرسازی                                          شش اندازی بجای شیشه بازی

در این ابیات شیشه در معنی ظرف شیشه ای مخصوص می و گلاب بکار رفته است:

بفشان عرق ز چهره و اطراف باغ را                       چون شیشه های دیدۀ ما پر گلاب کن

با شاهد شوخ سنگ و با بربط و نی                            کنجی و فراغتی و یک  شیشۀ می

مفروش به باغ ارم و نخوت شدّاد                          یک شیشه می و شوخ لبی و لب کشتی

که ای صوفی شراب آنگه شود صاف                                  که در شیشه برآرد اربعینی

 

آبگینه در لغت به معنی شیشه و در اصطلاح آئینه است. یا کوچ شیشه سازان ایرانی به دمشق و حلب که متعاقب ظهور اسلام صورت گرفت، آبگینۀ شامی معروف شد. در این بیت حافظ ترکیب آبگینۀ شامی را می بینیم:

بیا به شام غریبان و آب دیدۀ من بین                              به سان بادۀ صافی در آبگینۀ شامی

دهخدا آورده است: آبگینۀ حلبی ظاهراً آینۀ فلزی بوده است که در حلب می ساخته اند. چنانکه امروز هم حلبی به معنی فلز تنک و برّاقی است که از آن سماور و جز آن سازند. آنندراج معانی دیگری نیز برای آبگینۀ شامی آورده است: آبگینۀ مخروط، بلور تراشیده.

در بیت حافظ چون بایستی بادۀ صافی در آبگینۀ شامی دیده شود معانی اخیر با آن جور بوده و ظاهراً منظور ظرفی از جنس آبگینه است که مانند سرشک مخروطی و صیقلی است.

سوزنی سمرقندی نیز ترکیب آبگینۀ شامی را به معنی نوعی شیشه بکار برده است:

هیبت و سهم تو بشکند دل اعدات                                       چونان کز آهن آبگینۀ شامی

 

زجاج واژه ایست که اعراب برای شیشه بکار می برند و خود معرّب لغت سریانی زغزوغتا باشد. به هندی آن را کاج، به رومی بالت یا به گفتۀ بیرونی به رومی ایوی لوسیس و در تداول عامّۀ مصر آن را قزاز گویند.

لفظ زجاج هم از زمان سلجوقی وارد شعر شده و شاعرانی چون انوری ابیوردی، اوحدی مراغه ای، سلمان ساوجی، سنایی غزنوی، سیف فرغانی و مولوی از قرن پنجم تا هفتم که اوج صنعت شیشه گری بوده آن را بکار برده اند. مثال از انوری ابیوردی:

لطف تو از قهر تو پیدا چو آب اندر زجاج        عفو تو در خشم تو پنهان چو مغز اندر عظام

حافظ در سه بیت و در هر سه با ظرافت و استادی بسیار لفظ زجاج را بکار برده است. در دو بیت زجاج را در مقابل سنگ گذاشته است. در این بیت دل خود را به زجاج ودل معشوق را به سنگ تشبیه کرده:

چرا همی شکنی جان من ز سنگدلی                        دل ضعیف که باشد به نازکی چو زجاج

در این بیت توبه را به سنگ تشبیه کرده و عجب دانسته که جام زجاجی آنرا می شکند:

اساس توبه که در محکمی چو سنگ نمود            ببین که جام زجاجی چه طرفه اش بشکست

و در این بیت به زجاجیۀ چشم تلمیح دارد:

جمال دختر رز نور چشم ماست مگر                     که در نقاب زجاجی و پردۀ عنبی است

 

مینا نیز آبگینه و شیشه و بویژه آبگینۀ الوان است که در مرصّع کاریها بکار برند. شیشه ریزۀ الوان شبیه به یاقوت و زمرّد و دیگر جواهر که در تابدانهای حمّام و غیره تعبیه کنند و آن را گلجام خوانند بخصوص مینای سبز چون شبیه به جواهر است قرب بیشتری دارد. نوع دیگر مینا لعابی است از جنس شیشه و چینی کبود رنگ که بر فلز و جز آن مالیده  بر آن نقش و نگار کنند و آن را میناکاری گویند. مادۀ اوّلیّه و اصلی مینا معمولاً سیلیس است که با کربنات دوپتاسیم مخلوط می شودکه برای زودتر ذوب شدن یک مادۀ کمک ذوب ببه آن اضافه می کنند که این مادۀ کمک ذوب معمولاً بورق (تنکار) است. معمولاً برای رنگ آبی اکسید کبالت و برای رنگ سبز اکسید قلع و برای رنگهای دیگر موادّرنگین دیگر(از قبیل سرنج و مردار سنگ) می افزایند. پس از ظهور اسلام نقّاشی و خطّاطی بر روی شیشه با رنگهای کوره ای و لعاب رنگی متداول شد و نوعی شیشه که اصطلاحاً مینائی نامیده می شود به منصۀ ظهور رسید.

مینا در این معنی قبل از دورۀ سلجوقی وارد شعر فارسی شده و توسّط شاعرانی چون فرّخی سیستانی بکار رفته و در این رباعی منسوب به ابو سعید ابوالخیر نیز آمده است:

زان پیش که طاق چرخ اعلا زده اند                            وین بارگه سپهر مینا زده اند

ما در عدم آباد ازل خوش خفته                              بی ما رقم عشق تو بر ما زده اند

مینا در 6 بیت از اشعار حافظ بکار رفته است. در 4 بیت کنایه از آسمان:

پیش از این کین سقف سبز و طاق مینا برکشند          منظر چشم مرا ابروی جانان طاق بود

جرعۀ جام برین تخت روان افشانم                                غلغل چنگ درین گنبد مینا فکنم

گفتم این جام جهانبین به تو کی داد حکیم                  گفت آن روز که این گنبد مینا می کرد

همیشه باد جهانش به کام وز سر صدق                         کمر به بندگیش بسته چرخ مینائی

در یک بیت از جام مینائی می یاد کرده است:

جام مینائی می سدّ ره تنگدلیست                               منه از دست که سیل غمت از جا ببرد

و در بیت دیگر به هر دو مصداق بکار برده است:

زین دایرۀ مینا خونین جگرم می ده                            تا حلّ کنم این مشکل در ساغر مینائی

 

صراحی: دهخدا آن را چنین معرّفی می کند: قسمی از ظروف شیشه یا بلور باشد با شکمی نه بزرگ و نه کوچک و گلوگاهی تنگ و دراز که در آن شراب یا مسکری دیگر کنند و در مجلس آرند و از آن در پیاله و جام و قدح ریزند. ابن درید گوید این لغت عربی نیست و به عربی آن را صراحیــة گویند. آنندراج گوید منسوب به سراه است که به هندی شراب را گویند. حافظ در 15 بیت لغت صراحی را بکار برده است. در سه بیت صدایی که هنگام ریختن شراب از گلوگاه صراحی برمی خیزد را به خنده، گریه و نعره تشبیه کرده است:

آن دم که به یک خنده دهم جان چو صراحی                   مستان تو خواهم که گزارند نمازم

در این بیت شراب به جان صراحی تشبیه شده که از حلقوم او خارج می شود.

بدانسان سوخت چون شمعم که بر من                             صراحی گریه و بربط فغان کرد

یارب چه غمزه کرد صراحی که خون خم                        با نعره های قلقلش اندر گلو ببست

قابل توجّه است که دراغلب نسخه های معتبر دیوان حافظ از قبیل غنی- قزوینی ، خرّمشاهی، جلالی نائینی و نورانی وصال، همایونفرّخ، خوانساری قلقل ناشی از ریختن شراب با «ق» کتابت شده است و غلغل چنگ و جرس با «غ». در برخی نسخ دیگر همه گونه غلغل با «غ». دهخدا چنین آورده است ذیل قلقل: آواز ریختن شراب از شیشۀ صراحی، ذیل غلغل: شوریدن بلبلان و مرغان را گویند در حالت مستی. نام آواز بلبلان چون بسیار باشند. آواز مرغان بسیار/ حکایت صوت جوشیدن آب و شراب و جز آن. آواز جوشیدن دیگ. صوت غلیان. آواز آب چون به کوزه درون شود، بانگ کوزه در آب. صوت آب در کوزه و صراحی و جز آن. بقبقة. بانگ شراب چون از غنینه فرو کنند. بانگ قلیان/ صدا و آواز بسیار از یکجا که معلوم نشود چه می گویند (برهان قاطع). شور و غوغا. فریاد و هیاهوی بسیار. با لفظ زدن و افکندن و انداختن و افتادن استعمال می شود(آنندراج). داد و فریاد. همهمه و غوغا. خلالوش. خراروش. از آواز کوزه گاه پر شدن گرفته اند (فرهنگ اسدی). آواز. آواز سخت. آواز سپاه بسیار یا جماعت بسیار و دو مثال از حافظ آورده است:

کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش       وه که بس بی خبر از غلغل چندین جرسی

مانعش غلغل چنگ است و شکر خواب صبوح                 ور نه گر بشنود آه سحرم باز آید

در سه بیت شراب به خون صراحی تشبیه شده:

در آستین مرقّع پیاله پنهان کن                          که همچو چشم صراحی زمانه خونریز است

بیا وز غبن این سالوسیان بین                                    صراحی خون دل و بربط خروشان

در این خونفشان عرصۀ رستخیز                                    تو خون صراحیّ و ساغر بریز

در سه بیت صراحی و کتاب را با هم خواسته:

در این زمانه رفیقی که خالی از خلل است                  صراحی می ناب و سفینۀ غزل است

جز صراحی و کتابم نبود یار و ندیم                             تا حریفان دغا را به جهان کم بینم

خاطر به دست تفرقه دادن نه زیرکیست                   مجموعه ای بخواه و صراحی بیار هم

و در یک بیت زرق خود را از حمل کردن صراحی مانند دفتر برملا می سازد:

صراحی می کشم پنهان و مردم دفتر انگارند         عجب گر آتش این زرق در دفتر نمی گیرد

در 4 بیت به صراحی و معشوق با هم اشاره می کند:

زلف آشفته و خوی کرده و خندان لب و مست     پیرهن چاک و غزلخوان و صراحی در دست

صراحی ای و حریفی گرت به چنگ افتد                    به عقل نوش که ایّام فتنه انگیزاست

زیادتی مطلب کار بر خود آسان کن                           صراحی می لعل و بتی چو ماهت بس

یکی چو باده پرستان صراحی اندر دست                 یکی چو ساقی مستان به کف گرفته ایاغ

و در یک بیت حضور صراحی و جام را مانند نماز واجب دانسته است:

وقت عزیز رفت بیا تا قضا کنیم                         عمری که بی حضور صراحی و جام رفت

امّا قرابه که چند بیت شاهد حامل این واژه از سنایی و مولوی نیز قبلاً آورده ایم به نقل از ناظم الاطبّا آوند شیشۀ بزرگی که در آن شراب و جز آن ریزند.به بیان دیگر قرابه قسمی شیشۀ شکم فراخ بزرگتر از برنی باشد.

حافظ در سه بیت سه ترکیب از قرابه را بکار برده است. در این بیت قرابه  کش به معنی ساقی:

در عهد پادشاه خطابخش جرم پوش                         حافظ قرابه کش شد و مفتی پیاله نوش

در این بیت قرابه پرهیز به معنی پرهیزنده از می:

صوفی پیاله پیما، حافظ قرابه پرهیز                             ای کوته آستینان تا کی درازدستی

صوفیان دلقهایی با آستین کوتاه می پوشیده اند، چون پارچه گران بوده است و البتّه برای تظاهر به فقر این جامه را اختیار می کردند.

در این بیت قرابه پرداز به معنی آنکس که جام می پیماید بکار رفته است:

چون غنچۀ گل قرابه پرداز شود                                نرگس به هوای می قدح ساز شود

 

علاوه بر اینها حافظ از دو اصطلاح خاصّ برای ظرفهای شراب استفاده می کند که پیش از وی در شعر سابقه ای نداشته و پس از او شاعران سبک هندی آنها را بکار می گیرند:

یکی کشتی باده که به معنی پیالۀ شرابخوری است که به صورت کشتی باشد (آنندراج). کشکول درویشان و قلندران که اغلب با خود دارند و شراب و جز آن بدان نوشند. حافظ در سه بیت به این ظرف اشاره کرده است:

بیا و کشتی ما در شط شراب انداز                       خروش و ولوله در جان شیخ و شاب انداز

مرا به کشتی باده درافکن ای ساقی                            که گفته اند نکوئی کن و در آب انداز

کشتی باده بیاور که مرا بی رخ دوست                    گشت هر گوشۀ چشم از غم دل دریایی

بط شراب: کنایه از صراحی شراب باشد که بصورت مرغابی ساخته باشند (برهان). یک نوع ظرف شراب که پهن است(شعوری ج 1). حافظ می گوید:

صفیر مرغ برآمد بط شراب کجاست؟                        فغان فتاد به بلبل نقاب گل که کشید؟

 

درغایت مقال امید می رود که ازتذکّرعنایتی که حافظ به همۀ مسائل از جمله صنعت شیشه سازی داشته و پرواز خیال وی از پیش پا افتاده ترین مبانی تا عالیترین معانی برای خواننده حظّی فراهم نموده باشیم.

برچسب‌ها: صنعت شیشه گری

برچسب‌ها: اولين نمايشگاه تخصصي صنعت شيشه ايران

زجاجی گفت: صنعت شیشه، صادرات‌محور است. حدود 40% تولید بخش های صنایع شیشه مازاد نیاز داخلی است که صادر می‌شود. در زمینه صادرات، روابط بین دولت هاست که سبب توسعه و بهبود کیفیت تجارت می‌شود.

حسین زجاجی، دبیر انجمن صنفی صنعت شیشه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا گفت: انجمن صنفی شیشه در سال 1386 تشکیل و با یک هیئت مدیره 7 نفره اداره می‌شود که هدف این انجمن استیفای حقوق واحدهای فعال صنعت شیشه است.سیاست‌های کلی صنایع شیشه را هیئت مدیره تدوین و اجرا می کنند.

وی ادامه داد: با انتخاب مهندس شریعتمداری به عنوان وزیر صنعت، معدن و تجارت، برنامه های خود مبنی بر:

 1. حمایت  وتوسعه صنایع معدنی

2. حمایت از کالا های صادرات

را به ایشان ارائه داده‌ایم و وزیر صنعت این بشارت را داده است که شاهد بهبود شرایط صادرات خواهیم بود.

وی افزود: با عنایت به برنامه های اعلام شده  جناب آقای مهندس شریعتمداری و اینکه صنایع شیشه جزو صنایع معدنی است امیدواریم شاهد شکوفایی و رشد تولید و صادرات در این رشته صنعتی باشیم.

وی تأکید کرد: صنعت شیشه، صادرات‌محور است. حدود 40% تولید بخش های صنایع شیشه مازاد نیاز داخلی است که صادر می‌شود. در زمینه صادرات، روابط بین دولت هاست که سبب توسعه و بهبود کیفیت تجارت می‌شود.

زجاجی با اشاره به اینکه دولت‌های ما در بحث توسعه  تجارت خوب  عمل نکردند و حمایتی از این صنف نشده خاطر نشان کرد: اگر کشوری با اتخاذ سیاست و قوانینی مانع از ورود کالای ایرانی به کشور خود می شود، دولت ما نیز باید سیاست متقابل را پیش برده تا بدین صورت از تولید داخلی حمایت شود. در حال حاضر عدم حمایت دولت اصلی ترین معضل ماست.

وی در پایان ضمن اظهار امیدواری از برنامه های جناب آقای مهندس شریعتمداری افزود: ما هم اکنون  در حدود 2.2 میلیون تن تولید داریم  که بیش از 550 هزار تن آن صادرات میشود. امیدواریم تولید در این بخش در سال  1400  به مرز 3 میلیون تن و صادرات به مرز یک ملیون تن برسد.

برچسب‌ها: glass furnace

 

امروزه بلور و پیرکس جای خود را آنقدر در زندگی‌ها باز کرده که دیگر رُخ چینی و آرکوپال در منازل چندان دیده نمی‌شود. با وجود اینکه این ظرف‌ها در داخل کشور تولید می‌شود و مصرف بسیاری دارد، با این حال واردات بلور و شیشه بسیار زیاد است و تولید داخلی این محصولات را تحت تاثیر قرار داده است.

ظرف‌های کریستال از لهستان، چک، روسیه؛ بلور از ایتالیا و پیرکس از کشورهای فرانسه، برزیل و ترکیه به کشور وارد می‌شود. تولید کریستال و بلور ایران کیفیت و دوام زیادی دارد ولی به دلیل فرهنگ غلطی که در جامعه در زمینه کیفیت کالاهای خارجی جا افتاده است خریدار بیشتر سمت کالاهای ساخت کشورهای خارجی می‌رود. این موضوع یکی از مشکلات اساسی و شاید بزرگترین مشکل تولیدکنندگان صنعت بلور و شیشه است. در مواردی تولیدکننده داخلی مجبور می‌شود که تولید خود را با نام شرکت خارجی در بازار بفروشد. به‌عنوان نمونه شرایطی پیش می‌آید که تولیدکننده کشور تمامی اجناس تولیدی خود را با لیسانس یک شرکت خارجی بسته‌بندی کند و بفروشد. این معضل ناشی از همان فرهنگ غلط تقاضا در جامعه است که به ضرر صنعتگر داخلی تمام می‌شود. در ایران تا سال ۱۳۴۵، شیشه‌های کریستال مصرفی از کشور چکسلواکی وارد می‌شد و هیچ تولیدکننده‌ای به دلیل مشکلات رقابتی قابل پیش‌بینی در فروش، در پی ایجاد این صنعت نبود، تا اینکه شرکت شیشه ایران در این راه پیش‌قدم شد و در بین سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۰ و در یک دوره ۵ساله شیشه کریستال تولید کرد. بیشتر تولیدات این واحد شامل لیوان، استکان، زیرسیگاری، کاسه و... بود که تنها قسمت کمی از آن به‌صورت خیلی ساده تراشکاری می‌شد. قبل از انقلاب واحدهای کوچک دیگری نظیر «بلورمتحد» نیز با امکانات محدود برای تولید شیشه کریستال اقدام کردند که شیشه‌ای با حدود ۱۰درصد اکسید سرب و کمیتی بسیار محدود تولید می‌کردند. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تا سال ۱۳۷۱ هیچگونه فعالیتی به منظور تولید شیشه کریستال انجام شد و از آن به بعد بود که واحدهایی از بخش خصوصی اقدام به بررسی تولید شیشه کریستال در ایران کردند.

به حمایت دولت نیاز داریم
علی رجایی، تولیدکننده شیشه و بلور شرکت شیشه «گل رز» در گفت‌وگو با صمت می‌گوید: با توجه مشکلات جانبی در این صنعت تولیدکننده به این نتیجه می‌رسد که دست از کار بکشد، چراکه نسبت به صرف وقت، هزینه و حقوق کارگر، صرفه اقتصادی دربر ندارد. ازجمله مشکلات صنعت تولید بلور و کریستال این است که بازار کشش فروش ندارد، چراکه قدرت خرید مردم پایین آمده و برای تولیدات ما خریداری نیست. از طرفی دولت طرح‌هایی برای تولیدکنندگان درنظر می‌گیرد که تولیدکننده را بیشتر زیرفشار می‌گذارد. وضع مالیات، عوارض گاز و تعرفه تولید... ازجمله مشکلاتی است که تولیدکنندگان با آن روبه‌رو می‌شوند. رجایی تصریح می‌کند: دولت اگر بتواند به تولیدکنندگان صنعت کریستال و بلور یارانه تولید بدهد تا هزینه‌های سالانه تولیدکننده پایین بیاید، کمک موثری را انجام داده است. از طرفی اگر هزینه برق و مالیات برای صنعتگران کمتر محاسبه شود این کمک دوچندان می‌شود. البته در سال‌های اخیر قدرت تولیدی در میان همه صنعتگران پایین آمده و تولیدات ما نیز فصلی است، به این معنی که در ماه رمضان و محرم فروش نداریم. مردم تولیدات ما را بیشتر برای تهیه جهیزیه و آشپزخانه می‌برند و در نیمه دوم سال و نزدیک عید فروش ما بیشتر است.

مواد اولیه گران‌قیمت در صنعت بلور
میثم آشوری، مدیرعامل گروه صنعتی «شیشه ونوس» در گفت‌وگو با صمت عنوان می‌کند: چند سال گذشته صرفه اقتصادی تولید شیشه و کریستال برای صنعتگران این بخش زیاد بود با این حال واردات زیاد مشکلات زیادی برای تولیدکنندگان به وجود آورده است. اگر تلاش شود که مواد اولیه به کشور وارد شود، به سود تولیدکنندگان است. بهبود مواد اولیه باعث افزایش کیفیت تولید خواهد شد؟ با این حال بستن تعرفه‌های بالا برای مواد اولیه و آزاد گذاشتن واردات به تولیدکنندگان ضرر می‌رساند. به‌عنوان نمونه آجر کوره تعرفه بالایی دارد. اگر واردات برداشته شود به‌طور قطع اشتغالزایی هم بیشتر می‌شود و موفقیت تولیدکنندگان نیز بیشتر خواهد شد. با این حال وجود عوارض و مالیات‌ها برای تولیدکنندگان به ضرر تولید تمام می‌شود. به‌عنوان نمونه امسال تعرفه گاز برای تولیدکنندگان تا ۲۵درصد گران شد. آشوری با اشاره به وضعیت صادرات در صنعت بلور می‌افزاید: در زمان تحریم به علت اینکه یوآن چین بالا رفت واردات صرفه اقتصادی نداشت و تولیدات داخلی بیشتر فروش می‌رفت. درحال‌حاضر با نوسان قیمت یوآن واردات بلور و شیشه بیشتر می‌شود. وی با گلایه از گران بودن مواد اولیه تولید صنعت شیشه تصریح می‌کند: تعرفه‌های مواد اولیه تا ۱۲۰درصد بالا رفته ولی برای واردات تعرفه‌ای وجود ندارد در حالی که اجناس چینی بازار بلور را پر کرده‌اند. این در حالی است که تولیدکننده داخلی می‌تواند خیلی بهتر از جنس چینی و با یک پنجم قیمت، ارزان‌تر و با کیفیت بالاتر تولید داشته باشد ولی چون مواد اولیه و امکانات نداریم مشکل وجود دارد. این در حالی است که در خارج از کشور نیز بلور ایرانی را بهتر می‌خرند. آشوری درباره فرهنگ خریدکالای ایرانی اظهار می‌کند: در اینکه مردم تولیدات خارجی را می‌پسندند اندکی تولیدکنندگان هم مقصر هستند؛ چراکه با افزایش تقاضا به تناوب و در طول زمان قیمت‌ها را بالا می‌برند و از حجم مواد اولیه در تولید محصول کم می‌کنند. این امر باعث می‌شود که کیفیت محصول پایین بیاید. این تولیدکننده بلور درباره هزینه‌های این صنعت می‌گوید: شرایط اقتصادی خیلی مناسب نیست و درحال‌حاضر تولید صرفه اقتصادی ندارد. از طرفی نمی‌توانیم از میزان تولید کم کنیم. به‌دلیل مشکلات و بار هزینه‌ها هم نمی‌توانیم دست به تولید انبوه بزنیم. از طرفی مواد اولیه ساخت بلور و شیشه نیز گران است.
او درباره میزان تقاضا برای تولیدات بلور و کریستال در بازار اظهار می‌کند: چون پول در بازار نیست کالا را نمی‌خرند و ممکن است چندین ماه تولیدات در انبار باقی بماند، هر چند سطح تولیدات ما کیفیت و استاندارد لازم را دارد. آشوری می‌افزاید: تولید گلدان شیشه‌ای و بلور یکدست، کاری با ارزش است که تقاضا هم دارد. با این حال کپی‌برداری در بازار بلور زیاد است. تولیدکننده قالب را ثبت می‌کند، با این حال کپی‌برداری می‌شود. این در حالی است که تولیدکننده برای طراحی قالب هزینه کرده است.

بلور قاچاق نمی‌شود، وارد می‌شود
 بهروز اسدنژاد، تولیدکننده بلور و شیشه در گفت‌وگو با صمت بیان می‌کند: رقابت بین تولیدکنندگان بلور، کریستال و شیشه زیاد شده است. این در حالی است که بازار کشش خرید ندارد. دولت هم حمایتی از تولیدکنندگان نمی‌کند. از طرفی واردات بلور زیاد است،‌ بیشتر تاجران نیز از چین کریستال وارد می‌کنند. اسد نژاد درباره بازار خرید کالای خارجی تصریح می‌کند: قبل از تحریم‌ها از عراق، پاکستان و هند مشتری داشتیم. اما این کالاها به کشور قاچاق نمی‌شود زیرا شیشه و کریستال کالایی نیست که بشود مخفیانه وارد کرد و همه از طریق گمرک وارد می‌شود. این تولیدکننده درباره حمایت‌های دولتی ادامه می‌دهد: دولت هم در بازار بلور و شیشه نقشی ندارد؛ هر چند صنعت بلور و شیشه صنعتی اشتغالزاست که سودی ندارد. فقط جابه‌جایی پول در این صنعت شکل می‌گیرد با وجود گردش مالی زیاد سود آنچنانی دست تولیدکننده را نمی‌گیرد. او با اشاره به مشکلات صنعتگران بلور و کریستال می‌افزاید: هر چند مشکل کپی‌برداری در تمام صنایع وجود دارد، با این حال در بازار بلور بیشتر است. ممکن است ۲۲ قالب را بتوانیم ثبت کنیم ولی از این تعداد قالب، ۷ مورد با بقیه قالب‌ها فرقی نداشته باشد. در این میان تولیدکننده‌ای که برای طراح هزینه کرده، به‌طور قطع ضرر می‌کند.

برچسب‌ها: صنعت شیشه

واد مورد استفاده شیشه ضد گلوله اغلب لایه های پلی کربناتی است که بین شیشه ها قرار می گیرد. به این عمل لمینت کردن می گویند. لایه های پلی کربنات مقاومت و انعطاف پذیری قابل توجهی به شیشه می بخشند. برخی از موادی که بین دو شیشه قرار می گیرند عبارتند از : Armormax، Makroclear ، Cyrolon ، Lexan و Tiffak. ضخامت شیشه های ضد گلوله بین 7 تا 75 میلی متر می باشد.

هنگامی که گلوله شلیک شده به سطح شیشه ضد گلوله برخورد می کند، لایه شیشه بیرونی سوراخ می شود اما لایه پلی کربناتی داخلی انرژی گلوله را جذب می کند و فشار آن را پخش می کند و بنابراین گلوله قادر به خارج شدن از آخرین لایه نمی باشد. یعنی نمی تواند شیشه را بشکافد و به هدف پشت آن اصابت کند.

برخی از شرکت ها محصولی را با عنوان ” شیشه های ضد گلوله یک طرفه” تولید نموده اند. این محصول طوری طراحی شده است از ورود گلوله جلوگیری می کند اما همزمان امکان تیراندازی از داخل به بیرون جهت دفع مهاجمین وجود دارد.

هنگامی که گلوله شلیک شده به سطح شیشه ضد گلوله برخورد می کند، لایه شیشه بیرونی سوراخ می شود اما لایه پلی کربناتی داخلی انرژی گلوله را جذب می کند و فشار آن را پخش می کند و بنابراین گلوله قادر به خارج شدن از آخرین لایه نمی باشد. یعنی نمی تواند شیشه را بشکافد و به هدف پشت آن اصابت کند.

برچسب‌ها: شیشه ضد گلوله

برچسب‌ها: شیشه ضد گلوله

شیشه ضد گلوله چگونه ساخته می شود ؟
شیشه ضدگلوله سنتی از لایه های متناوب از شیشه (به طور معمول ۳-۱۰ میلیمتر)و فیلم پلیمری ساخته شده است که این فیلم از غشای نازکی از PVB (حدود ۱-۳ میلیمتر) میباشد.جدیدا انواع قوی تری از شیشه ضد گلوله از در تنگنا قرار گرفتن شیشه و پلاستیک سخت متشکل از پلی کربنات یا آکریلیک شیشه با لایه های شیشه و پلاستیک ضخیم که توسط نوار نازکی از پلاستیک های مختلف (interlayers) مانند PVB ، استفاده می شوند.برای ساختن شیشه ضد گلوله ساده مبتنی بر PVB ، نوار نازک PVB بین شیشه های ضخیم در تنگنا قرار میگیرد تا شیشه لمینیت را بسازد که تحت گرما و فشار قرار بگیرد و پلاستیک ذوب شود و به شیشه بپیوندد.این روند معمولا در خلا انجام می شود تا هوا در بین لایه ها به دام نیفتد که اگر هوا در بین لایه ها قرار بگیرد باعث می شود شیشه لمینیت ضعیف تر و باعث تحریف نور شود.این واحد سپس در دمای بالاتر از ۱۵۰ درجه سانتیگراد و فشار ۱۳ تا ۱۴ برابر بیشتر از فشار معمولی جو در اتوکلاو ساخته می شود.مشکل اصلی این فرآیند در این است که هوا در بین لایه های شیشه و پلاستیک گیر نکند .

 

شیشه ضد گلوله چگونه عمل می کند ؟
شیشه ضدگلوله با شیشه معمولی بسیار متفاوت است.شیشه ضد گلوله از لایه های پلی کربنات درست شده است که در بین قسمت های شیشه در تنگنا قرار می گیرد.این تنگنا در شیشه لمینیت نامیده می شود که می تواند فراتر از ۱۰ برابر ضخیم تر از یک جام شیشه معمولی باشد که معمولا بسیار سنگین است . وقتی گلوله به شیشه ضد گلوله اصابت می کند انرژی خود را به سمت طرفین لایه های شیشه گسترش می دهد چون که انرژی بین تعدادی از قطعات مختلف شیشه و پلاستیک تقسیم می شود و در یک منطقه بزرگ گسترش می یابد ،انرژی به سرعت جذب می شود.این کار سرعت گلوله را بسیار کاهش می دهد که دیگر نیروی کافی برای سوراخ کردن شیشه یا خسارت زدن را ندارد.

 

شیشه ضد گلوله در کجا استفاده می شود؟
شیشه ضد گلوله در انواع شکل ها و سایز های مختلف ساخته شده است تا دارای امنیت بالا و در وضعیت های متفاوت استفاده شود . از این نوع شیشه ها در مکان هایی همچون بانک ها و صرافی ها  که در آن کارمندان پشت پنجره ضخیم ضد گلوله می نشینند . به طور کلی شیشه هر چقدر ضخیم تر و لایه های بیشتری داشته باشد انرژی بیشتری می تواند جذب کند که در نتیجه امنیت بیشتری دارد . معمولا ضخامت شیشه ضد گلوله از ۳ تا ۴ سانتیمتر که در مواقع لزوم ۲ برابر آن ساخته می شود .

معمولا رنگ شیشه های ضد گلوله را بستگی به نوع استفاده آن انتخاب میکنند و محدودیتی در آن وجود ندارد ، شیشه های لمینیت طلا فروشی ها معمولا از شیشه های کریستال و یا super clear استفاده میکنند تا در دید مشتریان از ویترین آنها کم نکند و همچنان ویژگی شیشه ضد سرقت را داشته باشد .

برچسب‌ها: شیشه ضد گلوله

بهره‌وری مقوله جدیدی است که به دنبال طرح موضوع بهره‌وری در جامعه روبه رشد و متحول و پویا مطرح می گردد. تحقق اهداف و دستاوردها و نتایج مورد انتظار در ابعاد مختلف علمی، آموزشی، پژوهش و فناوری و ...   مستلزم تدوین برنامه ای جامع در زمینه بهره‌وری و اجرای کامل آنهاست. در سالهای آغازین هزاره سوم کشورهای جهان سعی دارند که سهم بیشتری از تجارت جهانی را به خود اختصاص دهند. برای نیل به این هدف باید بتوانند توان رقابت پذیری خود را افزایش دهند و این امر جز از طریق ارتقای بهره‌وری امكان پذیر نخواهد بود. بررسی سهم رشد بهره‌وری کل عوامل تولید در رشد اقتصادی درکشور های توسعه یافته یا در حال گذار بیانگر این واقعیت است که در دو دهه گذشته در این کشورها سعی شده سهم عمده ای از رشد اقتصادی از طریق رشد شاخص های بهره‌وری کل عوامل تامین شود. امروزه دستیابی به رشد اقتصادی از طریق ارتقای بهره‌وری از مهمترین اهداف اقتصادی کشورها به شمار می رود. مصادیق بهره‌وری به طور صریح و ضمنی در برنامه های توسعه اقتصادی مدنظر قرار گرفته است.
در حال حاضر، اهمیت بهره‌وری در افزایش تولید ملی پذیرفته شده است. وقتی بهره‌وری افزایش می یابد، تولید ناخالص ملی سریعتر از عوامل تولید افزایش خواهد یافت و متوسط تولید نیز به ازای هر واحد عوامل تولید افزایش می یابد. همچنین، نقش بهبود بهره‌وری در کاهش هزینه ها و توسعه صادرات حائز اهمیت است. علاوه بر این، ارتقای بهره‌وری به صرفه جویی در استفاده از منابع تولید و کاهش آثار سوء زیست محیطی منجر می شود که در فرایند توسعه پایدار از اهمیت به سزایی برخوردار است. بالاخره بهره‌وری عوامل تولید به همراه قیمت های آنها، از عوامل تعیین کننده قیمت تولید کننده می باشند.
تعریف بهره‌وری:
بهره‌وری مفهومی جامع و به معنای كارایی و اثربخشی است. بهره‌وری نگرشی واقع گرایانه به كار و زندگی و فرهنگی است كه در آن انسان با فكر و هوشمندی، فعالیت هایش را با ارزش ها و واقعیت ها منطبق می سازد تا بهترین نتیجه را در جهت اهداف مادی و معنوی حاصل كند. در زبان فارسی کلمه بهره‌وری به عنوان معادل واژه productivity   مطرح گردیده است. لغت بهره‌وری از نظر ادبی مصدر است و از واژه بهره ور مشتق شده است کلمه بهره ور به استناد فرهنگ فارسی معین بهره بر؛ سود برنده وکمیاب معنی شده است. در برخی از متون معادل های دیگر نظیر راندمان، بازدهی، قدرت تولید، قابلیت و باروری کارآمد، جایگزین واژه productivity  شده است. مفهوم بهره‌وری به منظور حصول به نتیجه های بهتر در گذران زندگی، ایجاد آسایش در مقابل استفاده از کار و نیروی فکر و ابزار، قدمتی به اندازه حیات انسان هوشمند بر کره خاك دارد. به سخن دیگر هر تصمیم مبتنی بر عقل و شعور که منجر به فعالیت یا تلاش شود.
بهره‌وری را به عنوان مفهومی جهت کسب نتیجه بهتر در نظر دارد و ارتقاء آن، یعنی بهتر زیستن و کیفیت بالاتر زندگی. بعضی مواقع مفاهیم بهره‌وری کارایی و اثربخشی با یکدیگر اشتباه می شوند. لذا لازم است هر یک از این مفاهیم به وضوح مشخص گردیده و وجه تمایز آنها تعیین شود.
کارایی: عبارت است از نسبت تولید کالاها یا خدمات نهایی به منابع به کار رفته در آن. در اینجا کارایی تنها به افزایش کمی تولید و یا عملکرد توجه دارد. با این حال، این مفهوم از بهره‌وری و شیوه اندازه گیری، میزان دستیابی به اهداف مطلوب یا مورد نظر را اندازه نمی گیرد.
اثربخشی: برخلاف کارایی روشی است که چگونگی تحقق اهداف را می سنجد. این مقیاس، اثرات برنامه را بر جامعه کمی کرده و مشخص می کند که آیا برنامه از نهادها یا منابع برای نایل شدن به اهداف استفاده بهینه کرده یا نه.
بهره‌وری: بهره‌وری ترکیبی از کارایی و اثربخشی است. اثربخشی با عملکرد مرتبط است در حالیکه کارایی با استفاده مفید از منابع ارتباط دارد. با توجه به مطالب پیش گفته می توان تعریف دیگری از بهره‌وری ارائه داد که مفهوم آن را بهتر و رساتر بیان می کند و در واقع بهره‌وری معیاری است که موارد زیر را شامل می شود :
1.    میزان تحقق اهداف و نتایج مورد انتظار
2.    چگونگی استفاده کارا از منابع جهت تولید کالا یا ارائه خدمات
3.    مقایسه آنچه بدست آمده با آنچه امکان داشته است
تعریف نظری بهره‌وری
•    بهره‌وری در واقع استفاده موثرتر از منابع اعم از  (نیروی كار، سرمایه، زمین، مواد، انرژی، ماشین‌آلات و ابزار، تجهیزات و اطلاعات در فرآیند تولید كالاها و خدمات است.) به عبارت دیگر به كلیه تلاش‌های سیستماتیك ساختار یافته برای حذف یا كاهش تلفات ناشی از مواد، ماشین‌، انسان و یا تعامل نادرست بین آنها، نظام ارتقای بهره‌وری گفته می‌شود.
•    ازدیدگاه سیستمی: بهره‌وری از دیدگاه سیستمی ارتباط بین داده ها (inputs) و ستانده (outputs) را مشخص می کند. براین اساس بهره‌وری نشان دهنده میزان کارایی ترکیب عوامل در فرایند تولید است. یعنی اگر از امکانات خو ب استفاده شود بهره‌وری نیز افزایش می یابد.
•    از دیگاه مهندسی صنایع: بهره‌وری از دیدگاه مهندسی صنایع عبارت از رابطه مقادیر خروجی سیستم و مقادیر ورودی به همان سیستم و از این دیدگاه بهره‌وری یک معیار کنترل است و میزان کارآمدی سیستم را تعیین می کند .
•    ازدیدگاه سازمان بین المللی کار: محصولات مختلف با ترکیب چهار عامل اصلی تولید می شود که این چهار عامل عبارتند از  زمین؛ سرمایه؛ نیروی کار و سازماندهی (مدیریت و تکنولوژی) نسبت محصول (تولید یا ارزش افزوده) بر این عوامل معیاری برای سنجش بهره‌وری است.
•    از دیدگاه سازمان همکاری اقتصادی و توسعه ملل متحد: بهره‌وری برابر است با خارج قسمت خروجی (میزان تولید) به یکی از عوامل تولید
•    از دیدگاه اژانس بهره‌وری اروپا (EPA): بهره‌وری درجه استفاده موثر از هر یک از عوامل تولید است. بهره‌وری در درجه اول یک دیدگاه است که همواره سعی دارد آنچه را که در حال حاضر موجود است بهبود بخشد. بهره‌وری مبتنی بر این عقیده است که انسان می تواند کارهایش را بهتر از دیروز انجام دهد علاوه بر آن بهره‌وری مستلزم آن است که بطور پیوسته تلاش های در راه انطباق فعالیتهای اقتصادی با شرایطی که دائما در حال تغییر است و همچنین برای بکار گیری نظریه ها و روشهای جدید انجام گیرد.
•    از دیدگاه مرکز بهره‌وری ژاپن: بهره‌وری یعنی به حداکثر رساندن استفاده از منابع؛ نیروی انسانی؛ تسهیلات و غیره به طریقه علمی؛ کاهش هزینه های تولید؛ گسترش بازارها؛ افزایش اشتغال و کوشش برای افزایش دستمزدها واقعی و بهبود استاندارد های زندگی همانگونه که به نفع کارگران؛ مدیریت و جامعه باشد .
یكی از مهمترین اهداف در هر سازمان ارتقاء سطح بهره‌وری آن است و با توجه به اینكه انسان در ایجاد
بهره‌وری نقشی محوری دارد درخواست های او در سازمان اثری كلیدی به جا می گذارد. آنچه در سازمان ها مزیت رقابتی ایجاد می كند، بهره‌وری به معنای بكارگیری و تركیب موثر منابع موجود در سازمان است. بهبود اثربخش بهره‌وری همانند سایر مولفه ها و فرآیندهای نرم افزاری سازمانی از الزامات كار سازمانی است كه در ذات و خمیرمایه بهره‌وری بهبود نهفته است و مشروعیت بهره‌وری در بهبود و اصلاح آن. بهره‌وری كه یكی از مفاهیم اقتصاد است اینگونه تعریف می شود: «مقدار كالاو یا خدمات تولید شده در مقایسه با هر واحد از انرژی و یا كار هزینه شده بدون كاهش كیفیت». به دیگر سخن بهره‌وری عبارتست از به دست آوردن حداكثر سود ممكن با بهره‏گیری و استفاده بهینه از نیروی كار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، تجهیزات، زمان، مكان و... به منظور ارتقاء رفاه جامعه.
بهره‌وری عبارت است از به حداكثر رساندن استفاده از منابع، نیروی انسانی و تمهیدات به طریق علمی به منظور كاهش هزینه ها و رضایت كاركنان، مدیران و مصرف كنندگان. تعاریف دیگر، بهره‌وری نیروی انسانی را حداكثر استفاده مناسب از نیروی انسانی به منظور حركت در جهت اهداف سازمان با كمترین زمان و حداقل هزینه داشته اند. براساس دیدگاه سازمان بهره‌وری ملی ایران، بهره‌وری یك نگرش عقلانی به كار و زندگی است. این مشابه یك فرهنگ بوده كه هدف آن هوشمندانه تر كردن فعالیت ها برای یك زندگی بهتر و متعالی است. عوامل بسیاری در تعریف و دیدگاه های مكاتب مختلف نسبت به بهره‌وری موثرند

برچسب‌ها: بهره‌وری

دو جداره كردن

پوشش هاي شفاف


 
دو جداره كردن شيشه هر پنجره اي باعث بالا رفتن كارآيي آن مي شود، به ويژه پنجره هايي كه پرده اي روي آنها نصب نشده است. پنجره دو جداره، داراي دو شيشه مي باشد كه بين آنها يك فضاي كاملاً درزبندي شده قرار گرفته است. اين فاصله معمولا بين 6 تا 20 ميليمتر است. اگر اين فاصله هوايي 15 ميليمتر انتخاب شود، بهترين كارآيي بدست مي آيد. دو جداره كردن پنجره با وجود اتلاف حرارت را كاهش مي دهد، جلوي ورود نور و گرماي خورشيد را نمي گيرد. بنابراين در فصول گرم سال براي كاهش ورود گرما به داخل ساختمان بايد جلوي تابش مستقيم خورشيد به پنجره را گرفت. در كنار اينها، دو جداره كردن پنجره ها باعث كم شدن ورود سر و صدا به داخل ساختمان مي شود و نيز بخارگيري پنجره ها در فصول سرد سال كاهش مي يابد. براي دو جداره كردن پنجره يك جداره موجود مي توان يك لايه ديگر از شيشه يا اكريليك شفاف ديگر روي آن نصب كرد و فضاي بين آنها را كاملاً درزبندي كرد. در اين فضا بايد مقداري ماده جاذب رطوبت قرار داد تا رطوبت اين فضا را كاملاً بگيرد.
پر كردن با گاز  
در برخي از پنجره هاي دو جداره، فضاي مياني را با گازهايي مانند آرگون و كريپتون پر مي كنند تا كارآيي آنها حدود 10% افزايش يابد.
عايق هاي ويژه پنجره  
اين عايق ها را كه به شكل برچسب هاي شفاف ساخته مي‌شوند به راحتي مي‌توان بر روي شيشه پنجره‌ها چسباند و بخشي از خواص پنجره‌هاي دو جداره را در آن‌ها به وجود آورد. اين برچسب‌ها باعث مي‌شوند ورود گرما در تابستان تا 80% كاهش يابد. علاوه بر اين انواع كم تابش اين محصولات (Low-E) قادرند تلفات حرارتي زمستاني را نيز تا 30% كاهش دهند.  



 
اين عايق‌ها از نظر قيمت با پنجره‌هاي دو جداره قابل رقابت هستند. به ويژه در ساختمان‌هاي دو جداره قابل رقابت هستند. به ويژه در ساختمان‌هاي موجود كه تعويض پنجره‌ها با پنجره‌هاي دو جداره هزينه زيادي به همراه خواهد داشت.

+ نوشته شده توسط علیرضا حسینی در چهارشنبه سی و یکم فروردین 1390 و ساعت 17:48 | آرشیو نظرات
شیشه دو جداره
به علت گرانی و اثرات نامطلوب زیست محیطی سوختهای فسیلی ،صرفه جویی انرژی امری مهم است .با توجه به این که شیشه هادی حرارت است بنابراین پنجره ها ضعیفت ترین نقطعه ساختمان از نظر انتقال حرارت محسوب می شوند .
بنابراین مشکل اصلی مهندسین در طراحی ساختمان آن است که در فصل گرما مانع ورود گرما به داخل ساختمان شده و در فصل سرما مانع از خروج گرما از داخل ساختمان به بیرون شوند . به منظور جبران این وضعیت شیشه ها ی یک جداره ، اقدامات گوناگونی میتوان انجام داد که مهمترین آن نصب شیشه دوجداره است.

همچنین به کار گیری شیشه های دوجداره ، باعث کاهش صدا و آلودگی صوتی به میزان قابل توجه ، میگردد.
شیشه دوجداره از پیوستن دو شیشه موازی با هم تشکیل شده که در میان آنها هوا یا گاز عایق قرار میگیرد. شکل بالا شیوه ساخت شیشه دو جداره را نشان میدهد.
صنایع شیشه متناسب با وضعیت جغرافیایی و آب و هوایی محل احداث ساختمان ، انواع شیشه های دوجداره عایق صوت و حرارت را با شکلهای متنوع  از قبیل چند ضلعی ، دایره ، نیم دایره ، قوس دار و غیره طراحی و به شرح ذیل تولید می نماید.

·        شیشه دو جداره ساده
·        شیشه دو جداره رفلکتیو(به منظور کنترل میزان عبورنور و انرژی به داخل ساختمان )
·        شیشه دوجداره طلق دار(به منظور افزایش ایمنی در برابر خطرات زلزله و سرقت ، از ورود اشعه مضر UV خورشید به داخل ساختمان )
 
شیشه عایق دوجداره

مبنای شیشه های عایق تعبیه فضای خالی بین چند لایه شیشه است. این نوع شیشه از دو یا چند لایه شیشه تشکیل شده که توسط میله جداکننده (spacer) از یکدیگر فاصله می گیرند. در این فضای خالی هوا یا گازی مخصوص قرار می گیرد. این لایه های شیشه در شرایط کنترل شده کارخانه ای به میله جداکننده با استفاده از درزگیر غیرقابل نفوذی می چسبند. درون میله جداکننده با ماده رطوبت گیر پر شده که این ماده سبب جذب بخار و رطوبت هوای فضای بین دو شیشه می گردد.
میله جداکننده مورد استفاده ما از جنس آلومینیوم و با ضخامت های 6 ، 8 ، 10 ، 12 ، 14 ، 16 میلیمتر و حاوی ماده رطوبت گیر از نوع زئولیت می باشند.
اتصال میله جداکننده آلومینیومی به شیشه از طریق بوتیل به عنوان درزگیر اولیه جهت جلوگیری از نفوذ رطوبت توسط دستگاه پرس صورت می گیرد. در قسمت بیرونی میله جداکننده نیز ماده غیر قابل نفوذی به نام پلی سولفاید به عنوان درزگیر ثانویه و با استفاده از دستگاه ، تزریق می گردد.
جهت متعادل نمودن فشار هوای بین دوجداره شیشه با هوای بیرون می توان شیر دوطرفه در اطراف شیشه دوجداره نصب کرد و از اعوجاج ظاهری و احتمال شکست آن جلوگیری نمود.
شیشه های عایق می توانند به صورت ترکیبی از انواع شیشه های مختلف مثل شیشه ساده ، رنگی ، رفلکس ، لمینیت ، سکوریت و شیشه کم تابش یا Low-E تولید شوند.
در صورت استفاده از شیشه های کم تابش یا Low-E می توان عبور حرارت از شیشه دوجداره را کاهش بیشتری داد و بدیت ترتیب شیشه عایق تری بدست آورد. این شیشه ها از عبور نور و حرارت بوسیله تابش و انعکاس امواج انعکاس امواج حرارتی جلوگیری می کند.
خواص نوری
از مهترین خواص شیشه، خواص نوری آن است که آن را برای مقاصد مختلف از جمله ساختمان، معماری، حمل و نقل و ارتباطات، تجهیزات علمی و تجهیزات پزشکی جالب توجه ساخته است.
مهمترین خواص نوری شیشه انعکاس، شکست، پراکندگی و عبور است.
هرچند شیشه ها در برابر نور ماوراء بنفش مات اند. برای عبور یا جذب محدوده خاصی از طول موج نور، از *****های رنگ و *های ویژه گرما استفاده می شود. برای تغییر در قرت انعکاس نور، گاهی سطح شیشه را طرح دار یا مشجر می کنند.
انعکاس
هنگامی که نوری به سطح شیشه می تابد قسمتی از آن منعکس می شود
شکست
اگر نور از یک محیط به محیط دیگر وارد شود مسیر آن تغییر می کند. مقدار تغییر مسیر بیانگر ضریب شکست است که آنرا از قانون اسنل محاسبه می کنند.
پراکندگی:
پراکندگی معیاری است از تغییر ضریب شکست نسبت به طول موج. این تغییر باعث تفکیک اجزای نور در منشور می گردد. تشکیل قوس و قزح نیز به دلیل پراکندگی نور در داخل قطره و ذرات آب است.
عبور:
نوری که بر شیشه می تابد مقداری از آن منعکس می شود و مقداری از آن عبور می کند.
خواص مکانیکی:
شيشه هاي چند جداره
شيشه هاي چند جداره به علت عايق حرارتي و برودتي و صوتي بودن در درب و پنجره هاي ساختمانهاي عمومي(دولتي و خصوصي)، مسكوني بويژه ساختمانهاي واقع در حاشيه اتوبانها و خيابانهاي پرتردد و نزديك فرودگاه ها و خطوط راه آهن و مناطق پر سرو و صدا، بيمارستاني، آزمايشگاه هاي مختلف، كابخانه ها، موزه ها، كليه مراكز آموزشــــي، كـارخانـه جات و ... كــاربرد داشــته و از مـزيتـهاي ويـژه اي مانند كاهش آلودگي صوتي و عايق حرارتي و برودتي برخوردار مي باشند.
 
2- شیشه منعکس کننده نور خورشید SUN - REFLECT
یک نوع شیشه بصورت مخصوص تولید می شود تا بتواند درصد بسیار بالایی از نور خورشید را منعکس نماید. این شیشه در ضخامت 6 میلیمتر و رنگهای ساده و خاکستری وجود دارد. وقتی در نمای ساختمان استفاده می شود بصورت نقره ای بنظر می رسد.
 6- شیشه های دو جداره
سیستم شیشه دو یا چند جداره قطعه ای است شامل دو یا چند لایه شیشه که به طور موازی در فواصل مساوی از یکدیگر قرار گرفته اند و توسط فاصل (اسپیسر) در دور تا دور آن، از هم جدا شده اند. در فضای بین شیشه ها هوا یا گازهای خاص بدون رطوبت با فشاری تقریباً مساوی فشار هوای بیرون وجود دارد. در شیشه های دوجداره غالباً از اسپیسرهای آلومینیومی استفاده می شود که درون اسپیسر را با ماده رطوبت گیر پر می کنند که این ماده سبب جذب رطوبت هوای مابین دو شیشه می گردد و توسط مواد درزگیر مناسب، کاملاً آب بندی شده است و در داخل فاصل های استاندارد از مواد جاذب رطوبت استفاده می گردد.
در شیشه های دو جداره می توان از انواع شیشه های معمولی، رنگی، رفلکس، لمینت و سکوریت استفاده کرد.
خصوصیات شیشه دوجداره
- کاهش اتلاف انرژی
- کاهش آلودگیهای صوتی
- جلوگیری از نم زدگی شیشه
 شیشه مقاوم در مقابل صوت
واحدهای مسکونی که در مجاورت فرودگاهها و یا در مراکز شهر ساخته میشود و همچنین اطاقهای فرستنده رادیو و تلویزیون نیز که باید از صداهای خارجی محفوظ بوده و ضمنا بتوان از نور استفاده نمود باید در ساختمان آنها از شیشه ضد صوت استفاده کرد . شیشه ضد صوت از دو لایه شیشه معمولی تشکیل شده است که با فاصله چند سانتی متر(3 تا 4) از یکدیگر قرار گرفته اند. از این فاصله ارتعاشات صوتی نمی تواند عبور نماید.
1- خواص آکوستیک (صوتی)
انتقال صدا در شیشه به جرم وسختی شیشه یعنی به ضخامت آن و به نوع اتصال آن به پنجره  بستگی دارد. هرچه ضخامت شیشه بیشتر بوده واتصال آن به پنجره نرم و با استفاده از لاستیک باشد کمتر نوسان می کند و عمل عایق بودن را بهتر انجام می دهد. برای کنترل هرچه بیشتر صدا از شیشه های دو جداره، طلقی و شیشه های ضد صدا استفاده می شود. قدرت یک صدا را با شدت آن I و یا فشار آن P که به ترتیب با واحدهای  وات بر متر مربع و پاسکال اندازه گیری می شوند مشخص می سازند. در عمل از سطح شدت و سطح فشار استفاده می شود که از روی یک مقیاس لگاریتمی که نقطه صفر آن آستانه شنوایی است تعیین شده و واحد آن دسیبل می باشد. گوش انسان به صداهایی که از 16 تا 20000 هرتز است حساس می باشد. آکوستیک معماری فقط فاصله بین 100 تا 5000 هرتز را در نظر می گیرد. برای مکالمه عادی صدایی در حدود 55 تا 60 دسیبل کافی است. صداهای تا حدود 80 دسیبل برای  انسان قابل تحمل بوده و بیش از آن آزار دهنده خواهد بود. جهت آگاهی بیشتر، شدت صدا در اطراف منابع مخالف تولید صوت و حداکثر زمان مجاز تحمل این صداها ارائه شده است. چنانچه شدت صوت 2 یا چندین منبع صوتی بدیگری اضافه شوند سطح شدت آنها با هم جمع نمی شوند مثلا دو منبع که هر یک 40 دسیبل هستند  مجموعا 43 دسیبل صدا تولید می کنند (نه 80 دسیبل) 
- خودروهای سنگین ومبدلهای جوشکاری قوس          90  دسیبل    (8 ساعت)
- ماشینهای مته کاری                                          85  دسیبل   (2.5 ساعت)
- ماشینهای فرز چوب                                           95  دسیبل   (45 دقیقه)
- ماشینهای اره گرد                                            100  دسیبل  (15 دقیقه)
- چکش کاری ورقه                                            115 دسیبل   (1.5 دقیقه)
- چکش پرچ کار                                               130  دسیبل
- انواع هواپیما                                                  140  دسیبل
2- خواص مکانیکی
- چگالی(جرم مخصوص): چگالی شیشه 2.5 بوده و درنتیجه جرم هر متر مربع شیشه به ازاء هر میلیمتر ضخامت برابر 2.5 کیلوگرم می باشد. یعنی هر متر مربع شیشه با ضخامت 10 میلی متر 25 کیلوگرم وزن دارد.
- سختی : سختی سطح شیشه برابر 6.5 واحد یعنی تقریبا برابر سختی کوارتز می باشد. یعنی قابلیت خط تولید شدن سطح آن مثل کوارتز است.
 3- مشخصات اسپکتروفتومتری 
هنگامیکه یک شعاع الکترومغناطیسی به یک شیشه برخورد می کند قسمتی از آن منعکس و قسمتی جذب و بقیه وارد اتاق می شود. نسبت هر یک از 3 فلوی مذکور به فلوی تابشی بترتیب ضریب انعکاس، ضریب جذب و ضریب انتقال نامیده می شود. انواع مختلف شیشه وجود دارد که دارای ضرایب متفاوتی می باشند و با توجه به نیاز و مورد مصرف می توان ضرایب مورد نظر را انتخاب نموده و با استفاده از جداول مربوط شیشه مناسب را خریداری نمود.
خواص نوری
از مهترین خواص شیشه، خواص نوری آن است که آن را برای مقاصد مختلف از جمله ساختمان، معماری، حمل و نقل و ارتباطات، تجهیزات علمی و تجهیزات پزشکی جالب توجه ساخته است.
مهمترین خواص نوری شیشه انعکاس، شکست، پراکندگی و عبور است.
هرچند شیشه ها در برابر نور ماوراء بنفش مات اند. برای عبور یا جذب محدوده خاصی از طول موج نور، از فیلترهای رنگ و فیلترهای ویژه گرما استفاده می شود. برای تغییر در قرت انعکاس نور، گاهی سطح شیشه را طرح دار یا مشجر می کنند.
انعکاس
هنگامی که نوری به سطح شیشه می تابد قسمتی از آن منعکس می شود
شکست
اگر نور از یک محیط به محیط دیگر وارد شود مسیر آن تغییر می کند. مقدار تغییر مسیر بیانگر ضریب شکست است که آنرا از قانون اسنل محاسبه می کنند.
 پراکندگی:
پراکندگی معیاری است از تغییر ضریب شکست نسبت به طول موج. این تغییر باعث تفکیک اجزای نور در منشور می گردد. تشکیل قوس و قزح نیز به دلیل پراکندگی نور در داخل قطره و ذرات آب است.
عبور:
نوری که بر شیشه می تابد مقداری از آن منعکس می شود و مقداری از آن عبور می کند.
شیشه و کاربرد آن در ساختمان
پنجره‌ها نور، گرما و زيبايي را به خانه مي‌آورند و به درک فضاي زيست کمک مي‌کنند. پنجره‌ها منابعي براي آگاهي ما از تغيير زمان و آشنايي با موقعيت مکاني هستند. اما پنجره‌ها مي‌توانند راه‌هاي موثري براي اتلاف گرماي درون ساختمان در زمستان، و ورود گرماي ناخواسته در تابستان باشند. اين نکته به جز اثر نامطلوب بر هزينه‌هاي گرمايش و سرمايش ساختمان است.
هر يک از جريان‌هاي گرمايي نقش مهمي در اتلاف گرمايي در زمستان يا گرماي ناخواسته در تابستان دارند. ساختار يک پنجره را مي‌توان به سه قسمت شامل چارچوب، شيشه و يراق آلات تقسيم کرد که دو قسمت اول، به دليل مساحت بزرگ‌تر، نقش مهم‌تري در عملکرد حرارتي پنجره دارند.
در سال‌هاي اخير، توسعه فناوري توليد، پژوهش و آزمايش روي مواد گوناگون، تغييرات و پيشرفت‌هاي بسياري در ساختمان چارچوب پنجره و شيشه مورد استفاده در آن پديد آورده است، بهره‌گيري از موادي مانند پي.وي. سي (وينيل) براي توليد پروفيل پنجره و همچنين توليد شيشه‌هاي کم تابش، شيشه‌هاي جاذب گرما و... از جمله اين پيشرفت‌هاست.  در خانه‌هايي با پنجره‌هاي قديمي و بدون استفاده از نوآوري‌ها و فناوري‌هاي نوين، نزديک به 30 درصد اتلاف انرژي ساختمان، از راه پنجره‌ها رخ مي‌دهد.  اما اکنون   با بهره‌گيري از پيشرفت‌هاي علوم و فناوري اين مقدار تقريبا به نصف کاهش يافته است.  پژوهش‌هايي که اکنون در حال انجام است، نويد پيشرفت‌ها و بهبودهاي بيشتري در ساختار پنجره‌ها و مواد سازنده چارچوب و شيشه آنها را مي‌دهد.  
به دنبال بحران‌هاي مربوط به انرژي که آغاز آن را مي‌‌توان دهه 1970 دانست، بحث درباره انواع روش‌هاي جلوگيري از اتلاف انرژي و منابع آن در همه جهان، به ويژه کشورهاي صنعتي که مهم‌ترين مصرف کنندگان انرژي هستند آغاز شد.  از آن زمان تاکنون انواع روش‌ها و راهکارهايي که جهت صرفه‌جويي در کاربرد انرژي و هدر رفتن آن، سودمند دانسته مي‌شد بررسي شده است.  توجه به جلوگيري از اتلاف انرژي در ساختمان‌ها به ويژه ساختمان‌هاي مسکوني و تجاري، از آغاز درصدر مواردي بود که ضرورت آن تشخيص داده شده بود.  
پنجره‌ها نيز به عنوان يکي از مهم‌ترين اجزاي ساختماني که مي‌تواند نقش مهمي را در اتلاف انرژي يا بهره‌گيري از آن داشته باشد شناخته شدند و پيشرفت‌هاي بسياري در اين زمينه به دست آمد که پژوهش و بررسي در اين زمينه همچنان ادامه دارد. انواع مواد به کار رونده در چارچوب، انواع شيشه‌ها، چند جداره نمودن شيشه‌ها و اصلاح روش‌هاي درزبندي از مواردي است که روي آن   پژوهش هاي بسياري انجام گرفته است.
عملکرد گرمايي پنجره‌ها، اصولا بر پايه جريانهاي گرمايي ذيل است:
قرار دادن پنجره ها روي ديوارهاي مقابل که در مسير مستقيم جريان هوا قرار دارند، سبب ايجاد جريان سريع هوا، با عرض کم در درون اتاق خواهد شد.  اگر پنجره‌ها بر روي بخش مياني چنين ديوارهايي نصب شوند، جريان هوا، به طور مستقيم از وسط اتاق مي‌گذرد و اگر پنجره‌ها در گوشه‌هاي ديوار باشد، جريان هوا از روي ديوار جانبي اتاق خواهد گذشت.  در هر دو مورد، هر چند سرعت جريان هوا زياد است، تهويه مناسب نيست.  تهويه فضاي دروني در صورتي بهتر انجام مي‌شود که پنجره‌هاي ورودي هوا در جاهايي با اختلاف فشار زياد قرار گرفته باشد.
انتقال:
يعني گرمايي که به سبب انتقال، از راه پنجره وارد مي‌شود. اين جريان گرما نيز به تفاوت دما در دو سوي پنجره، بستگي دارد.  اما در اين جا چهار شيوه گوناگون، مقدار گرماي منتقل شده را تعيين مي‌کند:
 رسانايي:
انتقال گرما، پيرو ضريب رسانايي و اختلاف دما، در دو سوي جسم مورد بررسي است براي نمونه، هواي ساکن يک عايق شناخته شده است.  ضريب رسانايي شيشه، 30 بار و ضريب رسانايي بيشتر فلزات حتي هزار بار بيشتر از هواست.  رسانايي، ساز و کار انتقال گرما از راه تماس فيزيکي است. گرما از بخش گرم‌تر يک پنجره به بخش سردتر آن انتقال مي‌يابد.  هر مولکول، مولکول کنار خود را تحريک مي‌کند و انرژي را انتقال مي‌دهد. رسانايي، نه تنها در جامدات (چارچوب‌ها و شيشه پنجره)، بلکه در هواي ميان لايه‌هاي شيشه نيز انجام مي‌شود. ميزان انتقال گرما از يک ماده، به دليل اختلاف دما را مقدار «U» مي‌نامند. هر چه U کمتر باشد، گرماي کمتري انتقال مي‌يابد.
همرفت:
گرما، مي‌تواند از راه همرفت نيز از يک مايع يا گاز، به يک سطح، منتقل شود، به شرط آ نکه سيلان مجاور سطح ثابت باشد. «همرفت طبيعي» عبارت است از جا به جايي مايع يا گاز که تابعي از تفاوت‌هاي دماي محل است.  «همرفت اجباري» بر اثر منابع بيروني پديد مي‌آيد؛ به طور مثال از باد يا تاسيسات گرمايش،سرمايش وتهويه. همرفت، جا به جايي گرما درون يک سيال مانند هو است. هنگامي که مولکول‌هاي هوا، به طور فيزيکي از نقطه‌اي به نقطه‌ ديگر جا به جا مي‌شوند، گرما انتقال مي‌يابد.  يک سطح شيشه‌اي گرم مي‌تواند هواي مجاور خود را گرم کند و سبب بالا رفتن دماي آن شود.  يک سطح شيشه‌اي سرد، با هواي نزديک خود گرم مي‌شود و اين توده هوا، پس از آن که گرماي خود را از دست داد، پايين مي‌آيد اين جريان همرفتي در سمت بيروني و دروني پنجره و ميان جداره‌هاي شيشه روي مي‌دهد.
تشعشع:
يک جسم دريافت کننده، مي‌تواند تشعشع گرمايي منتشر شده از يک منبع را منتقل، جذب يا بازتابش کند. هر سطحي، تشعشع را پخش مي‌کند.  انتشار موج بلند بسته به دماي سطح است. در سطح‌هايي  با دماي اندک، اين طيف در محدوده پرتو فرو سرخ (پرتوفروسرخ يا پرتو با موج بلند) است.  شدت تشعشع منتشر شده، به تابندگي سطح بستگي دارد. مقدار تشعشع منتشر شده، از سطح‌هاي ديگر، بيشتر پيرو عامل‌هاي بصري است، يعني آن چه که جسمي مي‌تواند از هر جسم ديگر در محيط ببيند.  بخشي از تشعشع دريافتي، منتقل يا بازتابش و بقيه آن، جذب مي‌شود. پيچيدگي ديگر مساله اين است که تابش، جذب و بازتابش، پيرو طول موج و زاويه برخورد هستند.  از سوي ديگر، قابليت‌ تابش و جذب در يک سطح کدر، هم ارزش هستند.  
براي نمونه، شيشه شفاف معمولي، تشعشع خورشيد را به شدت از خود مي‌گذراند، اما تشعشع فرو سرخ ساطع شده از اشياي ديگر در همان اتاق را عبور نمي‌دهد.بيشتر اين دماي ناشي از تشعشع، جذب مي‌شود.  در ارتباط با زاويه برخورد، ميزان تابش معمولي در پايين‌ترين اندازه است. 4 درصد و تنها، زماني به مقدار بسياري افزايش مي‌يابد که ميان 60 تا 70 درجه، بيشتر از اندازه معمولي باشد.  به جز نفوذ تدريجي هوا از راه شکاف‌ها و بازشوهاي پنجره، امکان جريان هوا، تنها در دو سوي يکي از اجزاي پنجره نيز وجود دارد.  نمونه‌هاي شناخته شده، جريان هوا در پشت يک پرده يا جريان هوا در پشت و ميانه تيغه‌هاي يک پرده کرکره است. در اين جا نيز جا به جايي گرما، از راه همرفت «اجباري» و «طبيعي» را مي‌توان ديد.
تشعشع خورشيدي سومين نوع جريان گرماست. تشعشع خورشيدي و يا تشعشع پخش شده از آسمان، به پنجره مي‌تابد و بخشي از آن بازتابش و جذب مي‌شود.  بقيه، از راه پنجره، منتقل شده به صورت پرتوي با طول موج کوتاه، به ديوارهاي دروني مي‌رسد (انتقال مستقيم يا اوليه) ميزان جذب و بازتابش، پيرو طول موج و زاويه برخورد هستند.  جنبه دوم تابش خورشيد که اغلب اهميت بسياري در کارکرد پنجره دارد، روشي است که گرماي جذب شده از تابش خورشيد، از پنجره‌ بيرون مي‌رود.  براي نمونه، يک جام شيشه، نزديک به 12 درصد از تابش منتشر شده را جذب مي‌کند. اين گرماي جذب شده از هر دو سطح پنجره، به درون و بيرون اتاق، جريان مي‌يابد.  اين کار از جريان‌هاي همرفت و تابش پرتو موج بلند (گرمايي) و طبق ساز و کار انتقال گرما انجام مي‌شود. بنابراين بخشي از اين گرما، به درون اتاق خواهد آمد ميزان آن بستگي به ضريب‌هاي همرفت و تابش در سطح‌هاي دروني و بيروني دارد
۵ - شيشه باكاربرد در دكوراسيون ۶ - شيشه تامين كننده نور و روشنايي ۷ - شيشه باكاربردهاي خاص ۸ - شيشه نما با قابليت هاي مقاوم در برابر باد و ضربه ۹ - شيشه هوشمند (چند منظوره) ۱۰ - شيشه كلتكتوري (نور و گرما) بيش از 80 سال است كه شيشه دو جداره به عنوان ضرروت اصلي براي فراهم آوري عايق حرارتي در ساختمان ها شناخته شده است. پيشرفت هاي اخير برعايق سازي مناسب و افزايش بهينه سازي حرارت متمركز شده است كه دلايل آن مي تواند به خاطر اقتصاد و ضرورت كاهش يابي ميزان انتشار دي اكسيدكربن باشد كه عمدتا با بازدهي حرارتي و نحوه استفاده از انرژي در ساختمان ها ارتباط مستقيمي دارد.
+ نوشته با پيشرفت تكنولوژي و بهبود روش‌ها و فرآيندهاي توليد، به تدريج، اين مواد جايگزين ساير مصالح ساختماني در نماسازي به خصوص در ساختمان‌هاي بلند مرتبه گرديدند زيرا علاوه بر امكان استفاده از نور طبيعي، زيبايي، دوام و كمترين هزينه‌هاي تعمير و نگهداري، باعث كاهش قابل‌توجهي از وزن ساختمان و فشارهاي سازه‌اي بر پي‌ها، ستون‌ها و ديوارهاي باربر مي‌شد.دیوارهای شیشه‌ای یا همان CURTAIN WALL در واقع جداره‌هایی از شیشه هستند که در میان غلافی از ورق‌های آلومینیوم قرار گرفته‌اند و در بخش‌های مختلف یک واحد مسکونی کاربری دارند. جالب است بدانیم که ورود سیستم دیوارهای شیشه‌ای اولین بار در ایران به خاطر تجهیز فضاهای اداری ساختمان‌های دولتی بوده و هم‌اکنون نمونه‌های اولیه آن در بانک ملی، وزارت نیرو و آموزش عالی قابل مشاهده‌اند. دو مشخصه اساسی، استفاده از دیوارهای شیشه‌ای را در سطح ساخت و ساز جهانی و وطنی گسترش داد: 1) فراهم ساختن امكان ورود نور طبيعي روز 2) امكان رويت منظره بيرون و تهويه امكان ورود نور از وظايف ضروري ديوار شيشه‌اي و امكان رويت منظره بيرون از وظايف مطلوب آن است. تهويه نه از وظايف ضروري ديوار شيشه‌اي است و نه از وظايف مطلوب آن، بلكه وظيفه‌اي است كه به طور سنتي از آن انتظار مي‌رود. اما شیشه و دیوار در ساخت و ساز عملکردهای مشخصی دارند که ترکیبشان در دیوارهای شیشه‌ای، لزوم عملکرد ترکیبی را ایجاب می‌کند. با این حساب ویژگی‌های يك سيستم ديوار شيشه‌اي به عنوان بخشي از ساختمان عبارتست از: 1 - مقاومت و استحكام 2 - امكان استفاده از نور طبيعي 3 - دور نگه داشتن باد و باران 4 - دوام و بي نيازي از نگهداري 5 - عايق‌بندي حرارتي 6 - عايق‌بندي صوتي 7 - آتشپادي و ايمني در برابر آتش ویژگی‌های دست یافتنی در ساختمان‌های بلند و پر هزینه‌ای که معمولا از طرف نهادهای دولتی یا بانک‌های خصوصی در ایران برپا می‌شود تمامی این ویژگی‌ها جزء لاینفک و ضروری به حساب می‌آیند. در این بناها، سازه ديوار بايد از مقاومت كافي جهت تحمل وزن خود در ميان نقاط تكيه گاه يا نقاط اتصال به قاب سازه‌اي و از پايداري كافي در مقابل فشارهاي جانبي باد برخوردار باشد. از طرف دیگر وظيفه اوليه ديوار شيشه‌اي، فراهم ساختن امكان ورود نور كافي جهت اجراي موثر فعاليت‌هاي روزانه است. این روزها که بحث مصرف بهینه انرژی در کنار کمبود برق در ایران بسیار جدی شده است، عقل سليم حكم مي‌كند كه ساختمان‌هایمان به سمت استفاده از نور طبیعی پیش بروند. (جدول پایین) روش تعیین میزان نور در ساختمان همانطور كه در جدول زیر مشاهده مي‌گردد براي بسياري موارد ضريب نور طبيعي 2 كافي است. بر اساس يك روش ساده، ضريب متوسط نور طبيعي روز در اتاق‌هاي داراي روشنايي جانبي تقريبا معادل يك پنجم نسبت درصدي شيشه به مساحت كف اتاق است. مثلا براي دستيابي به ضريب نور طبيعي متوسط 6 در اتاقي به مساحت 12‌متر مربع مساحت شيشه كاري مورد نياز برابر است با 6/3‌متر مربع = 5% * 12*6 اين محاسبه متوسط كلي معمولا براي مقاصد عمومي مانند اتاق‌هاي نشيمن كافي است و از آن به عنوان پايه‌اي جهت تضمين مساحت شيشه كاري مورد نياز متناسب با مساحت كف اتاق استفاده مي‌شود. با این روش حتی برای اتاق‌های کوچک خانه هم می‌توانید برنامه‌ریزی مناسبی جهت نوردهی داشته باشید. از مشخصات يك سيستم ديوار شيشه‌اي خوب جلوگيري از نشت هوا و باران از طريق درزهاي قابها و شيشه كاري است. در مصالح ورقه‌اي غير جاذب مانند شيشه و فلز، باران همراه با باد تحت فشار بر روي ديواره جاري مي‌شود. نمای بسیاری از ساختمان‌ها که با مصالحی همچون سنگ‌های گرانیتی، آجر و ... پوشش یافته‌اند به مرور دچار هوازدگی می‌شوند. این مشکل زمانی وقوع می‌یابد که رنگ نما بر اثر مرور زمان تغییر کرده و ضایعات آن را نتوان به طرق معمول از بین برد. نوع غیر مرغوب و بدون استاندارد سیستم‌های دیوار شیشه‌ای که در بازار ایران موجودند نیز گاهی دچار هوازدگی می‌شوند که پیشنهاد این صفحه به دوستان این است که در موقع خرید و یا سفارش به جنس و استانداردهای آن دقت کنند؛ بسیاری از استانداردها واقعی هستند اما با شرایط اقلیمی کشورمان سازگار نیستند. سیستم دیوار شیشه‌ای چیست؟ دو سطح شیشه‌ای (دو جداره) در کنار هم و با فاصله در قابی از جنس آلومینیوم قرار می‌گیرند و حاصل کار یک CURTAIN WALL می‌شود. این دیواره‌ها به گونه‌ای ساخته شده‌اند که هوا در فضای مابین دو شیشه جریان پویا دارد.اولین سازندگان این دیوارها، متخصصان آلمانی بودند که هدف اصلی‌شان حفاظت از محیط زیست بوده است. جالب است بدانید که وجود هوا در بین این دو جداره باعث می‌شود که گرما و سرما به میزان نیاز کاربر تعیین شوند و به نوعی به محیط زیست و کاهش مصرف انرژی کمک کنند. مهندس شیوا امیرفضلی یکی از واردکنندگان این نوع مصالح درباره نحوه کار این سیستم شیشه‌ای می‌گوید: «در بین دو جدار شیشه‌ای هوا جریان دارد و همین امر باعث کنترل انتقال حرارتی می‌شود. ورقه آلومینیومی، دو لایه متفاوت هوا را از هم جدا می‌کند. لایه بیرونی توسط نور خوشید، گرم می‌شود و به بالا می‌رود و از سمت سمت پشت بام از بین دوجدار خارج می‌شود و هوای پاک و تمیز وارد می‌شود.»
+ نوشته شده توسط علیرضا حسینی در جمعه دوازدهم شهریور 1389 و ساعت 1:30 | آرشیو نظرات
شیشه و مشتقات آن
شيشه ؛ كاهنده مصرف انرژي در ساختمان ساختمان ها سرپناهي مناسب جهت حفظ آدمي در برابر شرايط نامساعد محيطي به منظورتامين آسايش و راحتي هستند، ليكن حصول بخشي از اين امر به استفاده درست از منابعانرژي بازمي گردد. استفاده مدبرانه از فن آوري هاي نوين ساخت وساز مي تواند ضمنتحقق موارد ياد شده، به ميزان قابل توجهي از مصرف بي رويه انرژي جلوگيريكند.امروزه به منظور حداكثر استفاده از نور خورشيد و اجراي برخي ايده هايمعمارانه، سطح وسيعي از ساختمان را با شيشه مي پوشانند، لذا پنجره ها نقش اصلي رادر كنترل نور ورودي به داخل ساختمان و ميزان انرژي مورد نياز ايفا مي كنند. ضرورتكنترل انرژي هنگامي مشهودتر مي شود كه سطح وسيعي از ساختمان با شيشه پوشيده شود كهاغلب در اين شرايط، امكان حفظ گرماي محيطي مناسب و ذخيره سازي معقول انرژي به طورهمزمان با مشكلاتي همراه مي شود.با پيشرفت تكنولوژي در عصر حاضر، تلاش محققانبر توليد شيشه هايي با خاصيت پخش نور بسيار كم، جهت استفاده در ساختمان هايي باكاربري تجاري متمركز شده است، به طوري كه مي توان با فراهم سازي امكان ورود انرژيخورشيد به داخل ساختمان و ممانعت از فرار گرماي داخل ساختمان (با ممانعت از خروجاشعه فرابنفش)، مصرف انرژي را به ميزان قابل توجهي كاهش داد. چنين شيشه هايي قابليتايفاي نقش همزمان عايق حرارتي و كنترل نور خورشيد را دارند. شيشه هايي با درجهشفافيت بسيار بالا، قابليت ممتازي در ورود نور به داخل بنا داشته و محافظ خوبي دربرابر شرايط جوي به شمار مي روند، ولي عايق حرارتي خوب يا مانعي موثر در برابرانرژي خورشيد نيستند. تكنولوژي ساخت شيشه به مرحله اي از كمال رسيده كه طراحي وتوليد انواع شيشه را با لحاظ كردن توأمان خواص پخشي، انعكاسي، جذبي و شفافيت جهتدستيابي به شرايط ايده آل و پاسخگويي به خواسته هاي مختلفي همچون كنترل نور روز ودرجه حرارت مناسب ،امكانپذير كرده است. نور و روشنايي احساس خوبي را در انسانايجاد مي كند و باعث جلوه گر شدن افكار عالي در زندگي انسان مي شود. در آسمانخراشهاي امروزي چنين تفكراتي حادث نمي شوند. آسمان خراش ها با وجود نزديكي به خورشيد،زندگي بشر را به تاريكترين حد ممكن رسانده اند!امروزه شيشه هايي كه با تكنولوژيپيشرفته توليد مي شوند علاوه بر تامين روشنايي روز داراي كيفيات ديگري همچون كنترلخورشيدي، آسايش و راحتي از نظر دما (محافظت از گرماي تابستان و سرماي زمستان) بامشخصه هايي همچون قابليت بازيافت، دوام پذيري، عدم نياز به پاكيزه نمايي، محافظت ازرنگ پريدگي تدريجي اشياي داخل بنا در مقابل نور خورشيد و… هستند. توسط شيشه هايتوليدي با تكنولوژي مدرن، عبور نور با شيشه تخت، از 88 درصد به 94 درصد افزايشيافته، در باشگاه هاي ورزشي وضوح ديد و عدم اعوجاج و انعكاس از سال 1997 عملا حذفشده، انعكاس شيشه در حالت معمول از 8 درصد به يك درصد كاهش يافته و وضوح ديد برمحيط آنسوي پنجره افزايش يافته است. انواع شيشه ها از لحاظ كاربرد درساختمان: ۱ - شيشه با كاربرد مديريت انرژي 2 - شيشه مقاوم در برابر آتش ۳ - شيشه كنترل صدا ۴ - شيشه ايمن با كاربرد حفاظتي و امنيت ۵ - شيشه باكاربرد در دكوراسيون ۶ - شيشه تامين كننده نور و روشنايي ۷ - شيشه باكاربردهاي خاص ۸ - شيشه نما با قابليت هاي مقاوم در برابر باد و ضربه ۹ - شيشه هوشمند (چند منظوره) ۱۰ - شيشه كلتكتوري (نور و گرما) بيش از 80 سال است كه شيشه دو جداره به عنوان ضرروت اصلي براي فراهم آوري عايق حرارتي در ساختمان ها شناخته شده است. پيشرفت هاي اخير برعايق سازي مناسب و افزايش بهينه سازي حرارت متمركز شده است كه دلايل آن مي تواند به خاطر اقتصاد و ضرورت كاهش يابي ميزان انتشار دي اكسيدكربن باشد كه عمدتا با بازدهي حرارتي و نحوه استفاده از انرژي در ساختمان ها ارتباط مستقيمي دارد. هدرروي گرما در يك ساختمان به معناي مقاومت كم مصالح آن است. اين امر تا كنون عمدتا از طريق شيشه پنجره يا به عبارت بهتر، شيشه كاري نامناسب و ضعيفي همچون شيشه تك جداره حادث مي شده است. با روش هاي پيشرفته كه مانع فرار گرما از ساختمان است مي توان تنوع انتخاب زيباشناسانه و تنوع عايق سازي را به صورت توأمان، فراهم آورد.نور خورشيد به سه طريق: انعكاسي، انتقالي و جذبي پخش مي شود. اين امر در ايده توليد شيشه هاي كنترل خورشيدي و عايق حرارتي منظور شده است. شيشه هاي كنترل خورشيدي و عايق حرارتي تضمين آسايش و جلوگيري از هدرروي گرما هستند. عواملي همچون حذف رطوبت، نم و تقطير در فضاي مياني شيشه هاي دو جداره، شيشه هاي رنگي با خاصيت فتوولتائيك و پوشش هاي مختلف با ضخامت هاي مختلف، شيشه را در مقابل ذخيره سازي انرژي تقويت مي كند.اهميت حفظ ذخاير انرژي غير قابل بازيافت و كمبود ذخاير انرژي فسيلي در بسياري از كشورها، مسئولان را بر آن داشته تا به بهينه سازي انرژي دقت وسواسانه تري مبذول دارند. صنعت ساختمان همچون ساير صنايع از عمده ترين مصرف كنندگان انرژي است و شيشه به لحاظ ماهيت خاص خود نقش عمده اي در هدرروي انرژي ايفا مي كند. با تلاش در جهت تقويت قابليت هاي شيشه همچون انتقال نور و حذف معايب آن، با تدابيري همچون استفاده از شيشه هاي دو جداره و تركيب انواع شيشه ها با هم ، استفاده از شيشه ها با قابليت انتقالي، انعكاسي و جذبي، ممانعت از گريز اشعه فرابفنش از داخل ساختمان به بيرون يا ممانعت از انتقال گرماي خورشيد به داخل ساختمان و... و تلفيق جنبه هاي معمارانه با مهندسي و تكنولوژي ساخت پيشرفته در اين محصول، مي توانيم در جهت مديريت انرژي گام برداريم.

برچسب‌ها: شیشه تك جداره, دو جداره و سه جداره

برچسب‌ها: نمایشگاه شیشه و صنایع وابسته تهران